Festival Rotterdam begint uitdagend

Geen tijgers, vuurspuwers of ander circusspektakel, maar Japanse trommelaars luidden gisteren de opening in van het 33ste International Film Festival Rotterdam. Ze gaven het onweerstaanbare ritme aan van openingsfilm Zatoichi van de Japanse regisseur, acteur en entertainer Takeshi Kitano, een persoonlijke vriend en ontdekking van scheidend artistiek directeur van het festival Simon Field.

,,This is her'' en ,,This is him''. Zo introduceerden Field en zijn codirecteur Sandra den Hamer elkaar ten overstaan van een zaal vol genodigden, sponsors en de Rotterdamse burgemeester Ivo Opstelten die door Den Hamer als `ambassadeur van het festival' werd betiteld in het Rotterdamse Pathé-bioscoopcomplex, de komende tien dagen centrum van de publieksvertoningen.

Tijd voor tranen of bedankjes was het nog niet, gaf Den Hamer aan. Die komen volgende week vrijdag, als het officiële festivalgedeelte met de uitreiking van de drie Tiger Awards wordt afgesloten. Zestien eerste en tweede films van regisseurs dingen mee in de competitie van het festival, al zullen het niet The missing, Somnambulance of Días de Santiago zijn waar de bezoekers op afkomen. Dat zullen films zijn die al op andere festivals hun populariteit hebben bewezen, zoals het omstreden Elephant van Gus Van Sant, over de schietpartij op de Columbine High School en Gouden Palm-winnaar in Cannes, Asshak van Ulrike Koch en de Turkse film Uzak, die in Cannes de Grote Juryprijs won. De kaartjes daarvan voor de vertoningen in het weekend waren afgelopen zaterdag al na enkele uren uitverkocht.

Het groter worden van het festival is een van de ontwikkelingen die zich de afgelopen acht jaar onder het directeurschap van Field heeft voortgezet. De laatste twee jaar drukte Field ook meer introspectief zijn stempel op het festival, met debatten onder de noemer `What (is) Cinema?' en meer aandacht voor (ongeschreven) filmgeschiedenis in `Cinema Regained'.

De keuze voor Zatoichi als openingsfilm past goed in die tendens. Het is de eerste grote publieksfilm van Kitano, die tot nu toe vooral bij liefhebbers van artfilm bekend werd met films als Sonatine en Hana-bi. Kitano maakte van zijn versie van het Japanse volksverhaal over de blinde zwaardvechter Zatoichi een stuwend spektakel over eerwraak, vol suizende sabels en dansende bloeddruppels. Ondersteboven gekeerde tradities, filmcitaten, een opwindend huwelijk tussen martial arts en tapdans, het zijn ook kenmerken van de uitdagende, provocerende en eigenzinnige films die Den Hamer zegt in de toekomst te blijven koesteren. ,,Ik ga ons werk voortzetten'', zei ze meer tegen de zaal dan tegen Field, die met een brok in zijn keel de door hem zo bewonderde filmmaker Takeshi Kitano aan het publiek voorstelde. Die was niet gekleed in een sweatshirt met stripfiguur, zoals bij hun eerste door Kitano in een open brief aan Field beschreven ontmoeting, maar in een yakuza-pak met schoenen met jubelneuzen.