Ex: laat elk museum anders zijn

Bij het Boijmans-museum zal de Sjarel Ex niet niet de aanpak kopiëren, die in Utrecht veel publiek trok. ,,Ik ga vanwege de prachtige collecties.''

Sjarel Ex wordt in zijn eentje de baas van het Rotterdamse museum Boijmans Van Beuningen en kan daar op 1 juni van dit jaar met een schone lei beginnen. De huidige directeur van het Utrechtse Centraal Museum heeft dus gekregen wat hij wilde hebben. ,,Ik zie er zeer naar uit'', meldt Ex dan ook. Maar er zijn wel wat onzekerheden voor de nieuwe algemeen directeur.

Het Boijmans kampt nog met een forse schuld, mede doordat de verbouwing duurder is uitgevallen dan begroot. ,,Toen ik werd gevraagd om te solliciteren heb ik als conditie gesteld dat het museum met een schone lei moest kunnen beginnen. Die toezegging heb ik gehad'', laat Ex schriftelijk weten. Dat klopt, zegt gemeentewoordvoerster Josien Gorkink, maar het is een besluit van het college van burgemeester en wethouders om de schuld te saneren: ,,Het voorstel daartoe moet nog worden ingediend bij de gemeenteraad en die moet het voorstel goedkeuren.''

Het verleden kan Ex ook in een andere gedaante achtervolgen. Vorig jaar werd het Boijmans getroffen door een omvangrijke fraude en, weet Ex, ,,uiteraard bestaat de kans dat er nog juridische procedures lopen als ik in juni begin.''

Ex krijgt het in elk geval alleen voor het zeggen in het museum Boijmans Van Beuningen, benadrukt hij zelf. ,,Ik ben benoemd als algemeen directeur. De zakelijk directeur rapporteert aan mij en staat onder mijn leiding.'' Die zakelijk directeur is Hugo Bongers, die altijd naast en niet onder Ex' voorganger Chris Dercon zijn werk heeft gedaan.

Met de komst van Ex moet Bongers dus een stap terug doen. Formeel heeft het tweehoofdig leiderschap echter nooit bestaan, benadrukt gemeentewoordvoerster Gorkink: ,,Voor de gemeente is er bij het Boijmans altijd één diensthoofd geweest, de algemeen directeur.'' Het Boijmans is nu nog een gemeentelijke dienst, maar het is de bedoeling het museum in de komende anderhalf jaar te verzelfstandigen.

Voor Ex is de dominante positie van de algemeen directeur van wezenlijk belang, omdat het financiele beleid ondergeschikt moet zijn aan het artistieke beleid. ,,Uiteraard is er behoefte aan een deskundige financiële staf, maar let wel, geld is een middel, geen doel'', meldt Ex. ,,Een museum heeft als doel de collectie te verbeteren, te werken met de verzameling, tentoonstellingen te maken en wetenschappelijk onderzoek te doen.''

Bij het Centraal Museum in Utrecht wist Ex met veel succes bezoekers en sponsors te trekken met tentoonstellingen die door sommige kunstcritici worden gezien als een knieval voor commercie en publiek. Volgens gemeente-woordvoerster Gorkink is Ex echter niet aangesteld in de hoop dat hij geld en bezoekers meebrengt: ,,Ex is gekozen om de volledigheid van zijn cv. Hij is heel breed in wat hij heeft gedaan, zakelijk en artistiek – met ook nog internationale ervaring.''

Ex zelf zegt niet de Utrechtse aanpak te willen kopiëren in Rotterdam. ,,Laat elk museum vooral anders zijn. Het Centraal Museum is een cultuurhistorisch museum met naast de kunstcollecties een prachtige mode-verzameling en een collectie stadsgeschiedenis. Heel anders dan die van een kunstmuseum met een internationale kunstverzameling als het Boijmans'', zegt Ex. ,,Ik ben kunsthistoricus en ga naar het Boijmans vanwege de kunst en de prachtige collecties.''

Wat hij gaat doen wil hij na zijn aantreden in juni eerst bespreken met zijn staf. Wel laat hij weten het gat te willen vullen dat concurrerende musea laten vallen door hun verbouwingen. Doordat ,,het Rijksmuseum en het Stedelijk vanaf nu jaren dicht zullen zijn'' zal het Boijmans volgens Ex ,,internationaal toonaangevend zijn''.