Vreeswekkende meesteres

Nog altijd legendarisch zijn de meestercursussen die de ontzagwekkende sopraan Elisabeth Schwarzkopf in 1987 gaf in het Amsterdamse Concertgebouw. De zangers werden onderworpen aan een zeer strenge behandeling die velen zelfs schokte. Geen onzorgvuldig gezongen letter, geen ongemotiveerde noot, geen seconde van wegglijdende concentratie ontging de tüchtige vakvrouw Schwarzkopf, die dan onverbiddelijk en krachtig ingreep.

De fascinerende tv-opnamen van destijds zijn documenten van blijvend belang en het is goed dat de NPS haar lessen aan vier van de vijftien deelnemers vanaf vandaag herhaalt.

Charlotte Margiono is vanavond als eerste aan de beurt met het lied Im Abendrot, het laatste van de Vier letzte Lieder van Richard Strauss. De nu 88-jarige Schwarzkopf was daarvan in haar lange carrière (1938-1979) zelf een wereldberoemd vertolkster. Ze weet àlles van de technische problemen, van de moeilijke interpretatie, van de diepe betekenis van dit aangrijpende lied op een tekst van Jospeh von Eichendorff, dat eindigt met het verwonderd aanvaarden van het levenseinde: ,,Wie sind wir wandermüde, ist dies etwa der Tod?''

De normen van Schwarzkopf liggen op het allerhoogste niveau en ze fileert het zingen van Margiono tot in de details. ,,Een edele klank, geen goedkope klank!'' Op andere momenten kan ze ook stimuleren en vriendelijk knikken. ,,Sehr schön'', klinkt het een keer na een fraaie frase van Margiono. Het publiek in de zaal is zó verbaasd over deze lof van de vreeswekkende Schwarzkopf dat het uitbarst in een even bevrijdende als ongelovige lach. Schwarzkopf is meteen weer ter zake en analyseert het componeren van Strauss, die bij harmoniewisselingen in zijn noten de stervende steeds verder omhoog doet blikken. ,,Zó is het om te sterven. Je moet je voorstellen hoe dat is. Wees blij dat je dat nog niet hebt meegemaakt.''

Meestercursus Elisabeth Schwarzkopf, NPS, Miranda van Kralingen (28 jan.); Nico van der Meel (4 febr.); Young Hee Kim (11 febr.). Ned.3, 23.55-0.20u.