Rotterdamse tram is weer van de passagiers

In Rotterdam is het weer gezellig in de tram. Dankzij twee conducteurs op iedere lijn. Helaas, het dreigt van korte duur te zijn.

Hoeveel conducteurs zijn er nodig om mensen het gevoel te geven dat de tram een aangenaam vervoermiddel is?

Nul?

Dat dachten de grote steden toen zij in de jaren zeventig de tramconducteur afschaften. En inderdaad, velen bleken het te waarderen dat zij in de tram ongestraft zwart konden rijden, de deuren opentrappen, de bestuurder uitschelden en met de schoenen op de bankjes ruzie zoeken met medepassagiers.

Eén?

Dat meende zo'n anderhalf jaar geleden de Rotterdamse Elektrische Trammaatschappij RET. Die plakte toen stickers met daarop de aankondiging conducteurstram op de ruiten van tram 1 en 7. Het betrof een `experiment' met een `lopende conducteur' die middels een `beschavingsoffensief' passagiers weer `betaalgewenning' bij moest brengen.

Twee?

Dat beloofden begin 2003 burgemeester en wethouders van Rotterdam aan boze trambestuurders die wegens de zoveelste steekpartij een wilde staking hadden georganiseerd. Het college hield woord. Sinds een paar maanden lopen door alle Rotterdamse trams altijd twee conducteurs.

Wie wil weten of zero tolerance effect kan hebben, neme eens de tram. De sfeer is er totaal omgeslagen. Was het openbaar vervoer tot de komst van de conducteurs in handen van lawaaiige zwartrijders tegen wie uit angst voor een scheldpartij of erger niemand optrad, tegenwoordig is de tram weer van de betalende passagier. Die knoopt een praatje aan met degene die tegenover hem zit of staat op voor een oudere passagier, terwijl intussen een conducteur helpt met het in de tram tillen van een kinderwagen en de weer goed gehumeurde bestuurder wacht met optrekken tot iedereen zit. De tram is de plaats geworden waar het wij-gevoel heerst dat het college voor de hele stad zegt na te streven.

Helaas. De twee conducteurs vormen ,,een tijdelijk model'' tot ,,een dusdanige gedragswijziging bij het publiek is bewerkstelligd dat het kopen van een vervoersbewijs weer als vanzelfsprekend wordt ervaren''. Vanaf dat moment ,,komt de noodzaak tot de aanwezigheid van de ondersteunende medewerker te vervallen'', aldus een onderzoek naar de effecten van twee conducteurs op de tram dat de gemeenteraad onlangs besprak. Volgens de wethouder is het van meet af aan ook zo afgesproken: ,,Twee conducteurs in de implementatiefase en één conducteur in de eindfase.''

Volgende week houdt de vervoersmaatschappij informatieavonden voor bestuurders en conducteurs, die opnieuw met een staking hebben gedreigd. Hun zal worden uitgelegd dat twee conducteurs weliswaar te veel is, maar één ook weer wat weinig. Daarom zullen er op sommige momenten op sommige trams twee komen.

Om precies te zijn zal dit het aantal conducteurs per tram brengen op: 1,35.