R. Lee Ermey

Carrière maken met het spelen van barse gezagsdragers, dat is voormalig militair R. Lee Ermey gelukt. Nu speelt hij in `The Texas Chainsaw Massacre' een griezelige sheriff.

De beste scheldkanonnades uit de filmgeschiedenis komen waarschijnlijk uit de mond van Gunnery Sergeant Hartman, drilinstructeur in Stanley Kubricks Vietnamfilm Full Metal Jacket uit 1987. Het was niet de eerste filmrol van de voormalige beroepsmilitair R. Lee Ermey, maar wel de bekendste, en ook de enige waar hij ooit prijzen voor ontving. Een klein voorbeeld van het vitriool dat hij in die film zijn pupillen toespuwt: ,,Private Pyle, I'm gonna give you three seconds, exactly three fuckin' seconds, to wipe that stupid lookin' grin off your face or I will gouge out your eyeballs and skull-fuck you!''

Geen wonder dat Stanley Kubrick zo onder de indruk was dat hij Ermey, die aanvankelijk alleen als militair adviseur de set bezocht, direct tot een van zijn hoofdrolspelers promoveerde en de kans gaf zijn eigen teksten te schrijven. Dankzij Full Metal Jacket lijkt het alsof de op 24 maart 1944 in Emporia, Kansas geboren Ronald Lee Ermey direct uit de kazerne de set opliep. In werkelijkheid zwaaide de oorlogsveteraan na elf jaar dienst, waarvan anderhalve missie in Vietnam, al in 1971 af. Hij verhuisde naar de Filippijnen, waar hij criminologie en drama studeerde en in talloze onbekende Filippijnse filmproducties optrad. De weg naar Hollywood werd geplaveid door Francis Ford Coppola die hem als adviseur aantrok en een rolletje gaf als helikopterpiloot in Apocalypse Now in 1979.

Sergeant, luitenant, kapitein, majoor, kolonel, generaal, het hele Amerikaanse militaire rangensysteem werkte hij af in de ruim zestig film- en televisierollen die volgden. Hij is waarschijnlijk de enige Amerikaanse militair die na zijn pensioen nog gepromoveerd werd, van Staff Sergeant tot Gunnery Sergeant, op grond van zijn militaire optredens in films. En als er even geen barse marinier gespeeld hoefde te worden, dan hield Ermey de burgermaatschappij onder de duim als sheriff of politieman. De laatste jaren was hij in de Nederlandse bioscopen onder meer te zien in Leaving Las Vegas, Se7en, The Frighteners, The Salton Sea en sprak hij de stem van een legerpoppetje in voor de beide Toy Story-flms. Nu is hij te zien in de remake van The Texas Chainsaw Massacre, als sadist in sheriffsuniform. Dat de in panische onzekerheid verkerende tieners in de hoofdrollen op hém in eerste instantie al hun hoop hebben gevestigd, is van een superieure ironie.

Ermey is in Amerika zo beroemd dat er poppetjes van hem zijn gemaakt, sommige kunnen ook: `Listen up, maggots!' (Full Metal Jacket) tussen hun indrukwekkende tandenrij door snauwen, terwijl ze hun borstelige wenkbrauwen samenknijpen. Kunst imiteert leven imiteert kunst, is de samenvatting van zijn wonderlijke fascinatie met het leger en de film. Hij speelt die militairen met sadistisch genoegen en zegt steeds weer in interviews dat hij dat zo realistisch mogelijk doet, ,,om mensen eens te laten zien hoe het écht toegaat in het leger''.