Een traditie sinds 1790 met gasten in een vip-box

In de State of the Union-toespraak geeft de Amerikaanse president elk jaar het Congres maatregelen `ter overweging'.

De State of the Union-toespraak, de jaarlijke `troonrede' van de Amerikaanse president tot het Congres, is geregeld in de Amerikaanse grondwet. Daarin staat dat de ,,president van tijd tot tijd het Congres informatie verstrekt over de staat waarin de unie verkeert''. Het staatshoofd wordt geacht ,,maatregelen die hij nodig acht'' aan de volksvertegenwoordiging voor te leggen ,,ter overweging''.

De eerste State of the Union-toespraak, die pas in 1935 ook zo werd genoemd, werd op 8 januari 1790 uitgesproken door George Washington, de eerste president van de Verenigde Staten. Thomas Jefferson (1801-1809) was de eerste die de State of The Union alleen op schrift beschikbaar stelde aan het Congres. Hij verzette zich tegen een persoonlijk optreden omdat het te veel weg zou hebben van een keizer of een koning die zich richt tot zijn volk. Het duurde meer dan honderd jaar voordat een president de jaarrede weer persoonlijk uitsprak.

Woodrow Wilson (1913-1921) pakte de draad van persoonlijke redes tot het Congres in 1913 weer op. Tien jaar later was de State of the Union van Calvin Coolidge (1923-1929) de eerste die ook op de radio te horen was. Harry Truman (1945-1953) had in 1947 de primeur van de eerste jaarrede die op de televisie te zien was.

Sinds Ronald Reagan is het gebruikelijk dat de president persoonlijke gasten uitnodigt bij zijn toespraak om bepaalde beleidsterreinen een gezicht te geven. Eén van die gasten gisteren, zittend naast mevrouw Bush in de vip-box, was Adnan Pachaci, roulerend voorzitter van de Iraakse regeringsraad, ,,een van Iraks meest gerespecteerde leiders'', zoals president Bush zei. ,,Meneer, Amerika werkt met u en het Iraakse volk mee, nu u een vrije en vreedzame natie aan het bouwen bent'', zei Bush in zijn toespraak. Ook Ahmad Chalabi, lid van de Iraakse regeringsraad, en de Iraakse minister van Buitenlandse Zaken, Hoshyar Zebari, zaten in de vip-box.

Een van de andere gasten gisteren was de Amerikaanse chef-onderofficier Stephen Douglas Combs Jr. uit Fall River, Massachusetts. Hij nam volgens het Witte Huis deel aan de arrestatie van Saddam Hussein. In 2002 was de Afghaanse leider Hamid Karzai te gast, na de val van het Talibaan-regime.

De State of the Union is intussen uitgegroeid tot een belangrijk mediaspektakel en een krachtig instrument voor een president om zijn visie internationaal onder de aandacht te brengen. De rede wordt dit jaar in meer dan vijftig talen beschikbaar gesteld op schrift.