Down

In mijn jeugd kregen vrienden van mijn ouders een kindje met het syndroom van Down. Een `mongooltje' noemden we dat toen nog. De ouders ervoeren het als een zware tegenslag, maar er was geen sprake van dat ze het kind zo spoedig mogelijk in een of andere inrichting probeerden onder te brengen. Ze raakten zeer gehecht aan hun kind en hebben het zo lang mogelijk verzorgd.

Dat vonden we toen allemaal vanzelfsprekend. Iedereen deed dat toch?

Dat staat nog te bezien. Onlangs las ik in deze krant een bespreking van Jan Donkers van een biografie van Arthur Miller, geschreven door Martin Gottfried. Miller is een toneelschrijver die ik altijd bewonderd heb. Hij heeft niet alleen prachtige stukken geschreven (o.a. Dood van een handelsreiziger, After the Fall, The Crucible), maar hij was ook een integere figuur in het in de jaren vijftig zo hysterische politieke klimaat van de Verenigde Staten. De geschifte senator Joe McCarthy, die op alles joeg wat naar `links' rook, had een kwaaie tegenstander aan Miller.

In 1987 publiceerde Miller Timebends, een soort autobiografie waarin hij nogal vrij associërend op bepaalde aspecten van zijn leven inging. Het was een van de lievelingsboeken van Ischa Meijer, herinner ik me. Zelf vond ik het minder bevredigend: het was me te vaag en hier en daar te ontwijkend over zijn persoonlijke leven, vooral over zijn relatie met Marilyn Monroe.

Bij Donkers lees ik dat de biografie van Gottfried enkele onaangename onthullingen bevat. Toen Marilyns pr-man Miller belde met het nieuws van haar dood, zou Miller hebben gezegd: ,,Dat is jouw probleem. Niet het mijne.'' (Waarop die pr-man zei: ,,Arthur, you always were a shit.'')

Nog schokkender was de onthulling over het verborgen kind in Millers leven. Hij kreeg een zoon, Daniel, in zijn derde huwelijk, met de fotografe Inge Morath. Dat was na zijn affaire met Monroe. Daniel werd met het syndroom van Down geboren. Het kind werd meteen in een tehuis ondergebracht, waar het veertig jaar lang wekelijks door zijn moeder, maar nooit door zijn vader werd bezocht. Miller noemt het kind niet eens in Timebends, hij heeft het kennelijk helemaal uit zijn leven gebannen.

Dat was even slikken voor mij. Het idool wankelde op zijn voetstuk. De onthulling bleef in mijn hoofd rondzeuren. Het element van de geheimhouding kwam me zo bekend voor. Waar had ik dit eerder gehoord of gelezen?

Een paar dagen later viel het kwartje, hoewel dat na de invoering van de euro eigenlijk niet meer kan.

's Werelds beroemdste familie, die van de Kennedy's, kent een vergelijkbare geschiedenis. Rosemary, een van de jongere zusjes van John Kennedy, bleek zwakbegaafd. Vooral vader Joe schaamde zich zó voor haar dat hij haar naar een inrichting verbande, waar hij lobotomie, een riskante hersenoperatie, op haar liet uitvoeren. Haar geest werd er nog zwaarder door beschadigd. Daarna sleet ze jarenlang een anoniem leven in een privé-kliniek, waar de familie haar nauwelijks opzocht.

Dat waren de katholieke Kennedy's. Waarmee ik niets generaliserends over katholieken wil zeggen, want die vrienden van mijn ouders waren het ook.