Werkelijk waar?

Wat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) toch met de werkloosheid? Zo accuraat en waardenvrij als het CBS het gros van het cijfermateriaal over de Nederlandse economie presenteert, zo onhandig gaat het soms met de publicatie van de werkloosheidscijfers.

Vanmorgen was het tijd voor de werkloosheidsgegevens over de laatste drie maanden van 2003. Het CBS behoedt de burger daarbij voor al te grote schokken door een lopend gemiddelde te geven over drie achtereenvolgende maanden. Daarmee worden incidentele uitslagen per maand gedempt. De boodschap van vanmorgen was dat de werkloosheid over heel 2003 sterk gestegen is. Dat is ontegenzeglijk waar: er zijn volgens de definitie van het bureau 100.000 geregistreerde werklozen meer dan in het laatste kwartaal van 2002.

Het echte nieuws van vanmorgen was de bijstelling die het CBS deed ten opzichte van zijn bericht een maand eerder. Toen telde het bureau nog een werkloosheidspercentage van 5,7 procent over de periode van september tot en met november, tegen 4,2 procent in dezelfde periode een jaar terug. Over de afgelopen drie maanden, van oktober tot en met december dus, blijkt het werkloosheidspercentage veel lager te zijn: 5,5 procent, tegen eveneens 4,2 procent in de zelfde periode een jaar eerder. Er waren in de periode september-november niet 424.000 werklozen, zoals vorige maand gemeld, maar 412.000. In de meest recente periode oktober-december waren het er 416.000.

Dat er een bijstelling is geweest, meldt het CBS wel. Maar niet dat het werkloosheidspercentage daardoor lager uitkomt, van 5,7 procent naar 5,5 procent. De boodschap van vanmorgen had evengoed kunnen zijn: beste burger, de werkloosheid is gelukkig lager dan we dachten.

Maakt het wat uit? Ja. Werkloosheid, en berichten over werkloosheid, zijn van grote invloed op bijvoorbeeld het consumentenvertrouwen. En van alle kille cijfers waar beleidsmakers door het publiek op worden afgerekend, zijn arbeidsmarktcijfers waarschijnlijk wel het belangrijkst. Kijk maar naar de Verenigde Staten, waar de banengroei dit jaar een van de sleutelfactoren is voor de herverkiezing van president Bush.

De presentatie van die gegevens is er ook naar: op elke eerste vrijdag van de maand wordt het aantal gewonnen of verloren banen van de zojuist afgelopen maand gegeven, uitgesplitst over verschillende sectoren én de overheid. Het werkloosheidspercentage wordt vermeld. De bijstellingen over de twee vorige maanden zijn soms fors, maar worden meteen ook gegeven, zowel voor het aantal banen als voor het werkloosheidspercentage.

En de conclusies? Die mag iedereen er zelf uit trekken.