Varken kostte dodo de kop

De dodo is synoniem geworden met uitsterven, maar wat de oorzaak van zijn uitsterven precies is, blijft onduidelijk. In de documentaire Extinct: the dodo van National Geographic Channel proberen enkele wetenschappers, ruim drie eeuwen na het laatste levensteken van de loopvogel, de oorzaak van zijn verdwijnen te achterhalen.

De dodo, die leefde op het eiland Mauritius in de Indische Oceaan, werd voor het eerst afgebeeld in het logboek van Hollandse zeevaarders. Het dier groeide in Europa uit tot een mythische vogel, bekend vanwege zijn wanstaltige verhoudingen: logge sul en een makkelijk slachtoffer. De Hollandse zeelieden zouden de dodo tot op het laatste exemplaar hebben opgegeten. Aan het eind van de zeventiende eeuw was het dier voorgoed van de aardbodem verdwenen.

De Britse paleontoloog Julian Hume analyseert in de documentaire de schaars bewaard gebleven botresten van de dodo en komt tot de conclusie dat het dier een sterke grondbewonende vogel moet zijn geweest, die heus zijn mannetje zal hebben gestaan tegen de VOC-matrozen die het op zijn vlees en zijn eieren hadden gemunt. Bovendien smaakte de vogel slecht, zoals ook zijn zeventiende-eeuwse bijnaam `walghvoogel' al suggereerde. Volgens Hume miste de vogel een sappig borstfilet bij gebrek aan vliegspieren, en was het buikvlees moddervet. Niet waarschijnlijk dus, dat hij geheel in Nederlandse kookpotten verdween.

De Nederlandse archeoloog Pieter Floore, die opgravingen deed bij de ruïnes van fort Frederik Hendrik dat in 1638 door de VOC op Mauritius werd gebouwd, bevestigt dat. ,,Ik verwachtte duizenden dodobotjes aan te treffen, maar ik vond er geen een.'' Wel trof Floore een flinke hoeveelheden botjes van geiten en varkens, dieren die oorspronkelijk niet op het eiland thuishoorden maar die door de Nederlandse zeevaarders als mondvoorraad werden gehouden.

Dan vallen de losse stukjes van de puzzel plotseling op hun plaats. Ontsnapte varkens zwierven over het hele eiland en kaapten overal het voedsel voor de neus van de dodo's weg. Bovendien vraten zij de eieren op van de op de grond broedende vogel. Niet de Nederlandse zeelieden, maar de varkens zijn er de oorzaak van dat de dodo uitstierf. Hoewel, die varkens zijn er natuurlijk wel door de Nederlanders gebracht.

Extinct: The dodo, National Geographic, 22.00-22.30u.