Senator Kerry wint in Iowa, Dean op afstand

Senator John Kerry is de verrassende winnaar van de voorverkiezingen voor de Democratische presidentskandidatuur in Iowa. John Edwards was een sterke tweede. Howard Dean, die lang favoriet was, kwam ver achterop. Dick Gephardt stapt zelfs uit de race.

Dankzij een hoge opkomst van kiezers die pas op het laatste moment hun stem hadden bepaald kwamen Kerry (38 procent), senator uit Massachusetts, en Edwards (32 procent), senator uit North Carolina, als koplopers uit de strijd. Zij kregen de steun van burgers die vooral keken naar de kandidaat die in hun ogen een positieve boodschap had en de meeste kans maakt president Bush te verslaan. Kerry, een veteraan van de Vietnam-oorlog, is senator sinds 1985.

Iowa is de eerste staat die een Democratische voorverkiezing heeft gehouden met het oog op de presidentsverkiezing op 2 november. Voor de Republikeinen staat de kandidatuur van de zittende president George W. Bush in feite vast. De Democraten spreken zich volgende week uit in New Hampshire en 3 februari in zes andere staten, op één na allemaal in het zuiden. Pas in de zomer, nadat alle voorverkiezingen zijn afgerond, zullen de 4.300 gekozen afgevaardigden van de Democratische partij tijdens de Democratische Conventie definitief hun voorkeur uitspreken voor een Democratische presidentskandidaat.

Het resultaat in Iowa betekent dat de strijd binnen de Democratische partij volkomen open is. Howard Dean, de oud-gouverneur van Vermont die vooralsnog in de opiniepeilingen in New Hampshire leidt, heeft zijn status van underdog terug. Hij kwam niet verder dan 18 procent in Iowa. Dean zegde toe in iedere staat te zullen knokken om steun te verwerven voor `de verandering van Amerika' die hij belooft.

Dean vloog meteen na de uitslagen naar New Hampshire, waar 27 januari de eerste primary zal plaatshebben. Bij aankomst vroeg in de morgen in Portsmouth zei hij: ,,Ik wil graag als eerste eindigen, maar bij de eerste drie is voldoende'', om vervolgens uit te leggen dat Bill Clinton in 1992, ondanks een verlies in Iowa, tot president werd gekozen.

Veteraan Dick Gephardt, oud-leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, zou vandaag naar verwachting zijn afscheid van de politiek aankondigen. De `vakbonds-kandidaat' uit Missouri gold als favoriet in zijn buurstaat Iowa, maar de bonden konden hem met zijn sterke antivrijhandelsboodschap niet redden. Gephardt bleef steken op 11 procent.

President Bush houdt vanavond zijn jaarlijkse State of the Union-toespraak. Volgens eerste berichten uit het Witte Huis zal hij de beslissing Saddam Hussein te verwijderen sterk verdedigen, maar verder een sociale agenda ontvouwen, die hem minder kwetsbaar moet maken voor de aanvallen van de Democraten.

In Iowa werd de president zwaar onder vuur genomen voor het massale banenverlies en de bevoordeling van de rijkste burgers in zijn eerste ambtstermijn. De Democratische kandidaten wijzen ook geregeld op het feit dat de Amerikaanse troepen nog altijd geen massavernietigingswapens hebben aangetroffen in Irak. Zij hebben zich hardop afgevraagd of de argumenten voor de oorlog in Irak, die het leven van meer dan vijfhonderd Amerikanen heeft geëist, wel voldoende waren gefundeerd.

ACHTERGROND pagina 5