Scherp blijven

Koninklijke Olie/Shell, wat betreft omzet een van de grote olieconcerns in de wereld en de grootste onderneming in Nederland, maakt een ongemakkelijke periode door. De beurskoers van Shell blijft behoorlijk achter bij die van andere grote oliemaatschappijen en het bedrijf moest in korte tijd twee pijnlijke missers publiek maken. Voor een onderneming die zich er op beroemt een hoge graad van professionele trefzekerheid te hebben en veel investeert in toekomstgerichte strategieplanning, is dat een ruwe manier van wakker worden. Anderhalve week geleden maakte Shell bekend dat de bewezen olie- en gasreserves waarover het bedrijf beschikt, twintig procent lager zijn dan tot dan toe was gepubliceerd. Voor oliemaatschappijen vormen de voorraden in de grond de zekerheid dat in de toekomst genoeg olie en gas op de markt kan worden gebracht. De reputatieschade voor Shell was groot. Twintig procent minder reserves betekent voor een olieconcern zoiets als twintig procent minder goud in de kluis van De Nederlandsche Bank.

Deze week werd bekend dat Shell twee jaar geleden een olieveld in India voor een weggeefprijs had verkocht aan een concurrent, die vervolgens ontdekte dat zich daar aanzienlijk grotere reserves blijken te bevinden dan Shell vermoedde. Ook dat doet Shells reputatie als een van de wereldleiders op het gebied van olie- en gasexploratie geen goed. De aandeelhouders van Shell zijn geïrriteerd. Topman Sir Philip Watts heeft aangekondigd dat hij zich volledig wil wijden aan het herstel van het geschonden vertrouwen als gevolg van de neerwaartse bijstelling van de reserves. Daar doet hij goed aan. Shell is zich, mede na publicitaire schandalen in de jaren negentig over de Brent Spar en de situatie in de Nigeriaanse olievelden, sterk gaan richten op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Profilering hierop is uiteraard toe te juichen. Voor een onderneming die wereldwijd actief is in soms instabiele regio's en kwetsbare natuurlijke omgevingen, valt daarop niets af te dingen. Zoals ook de pioniersrol van Shell op het gebied van onderzoek naar nieuwe energiedragers zoals waterstof van strategisch belang is.

Maar de vergroening van Shell moet er niet toe leiden dat de zakelijke scherpte van het olieconcern vermindert. Shell heeft aandeelhouders waarmee rekening gehouden dient te worden en werknemers die niet met zeperds geassocieerd willen worden. Het is `back to business' voor Shell. Bij de komende presentatie van de jaarresultaten, begin februari, zal de aandacht niet alleen gaan naar de cijfers, maar ook naar de strategische positiebepaling door Sir Philip.