PvdA-beginselprogram

Een PvdA-beginselprogramma van twee A-viertjes – zo kort wil Wouter Bos het. Daaruit blijkt geen groot inzicht in wat een politieke stroming is en onder welke voorwaarden zij kan voortbestaan. Tradities bestaan bij de gratie van richtinggevende ideeën en inspirerende verhalen. Korte kreten blijven vage algemeenheden, als ze niet worden toegelicht met behulp van voorbeeldverhalen. Een woord als `rechtvaardigheid' is een loze term als er geen verhalen over mensen bij worden verteld die voorbeeldig zijn opgetreden tegen de druk in en met voorbijzien van hun eigenbelang.

Jurisprudentie is daarvoor niet genoeg: politiek heeft richtinggevende idealen nodig. Een sociaal-democratische partij kan niet bestaan zonder inspirerende verhalen over solidariteit, aanklachten tegen een samenleving die mensen in de steek laat en preken over een betere wereld waarin gelijkheid, vrijheid en broederschap heersen.

Een socialistische stroming heeft noodzakelijkerwijs utopische elementen: zonder uitzicht op verbetering van een armoedig en onrechtvaardig bestaan heeft ze geen bestaansrecht. Geen utopie zonder verhalen die `bemiddelen' tussen de verre idealen en de abstracte begrippen (zoals gelijkheid en solidariteit) en de politieke concretisering.

De ontideologisering van de PvdA is de doodsteek voor een socialistische partij. Zonder verstrekkende idealen kan men geen richting bepalen en zal de PvdA heen en weer blijven zwalken en niet aan opportunisme ontkomen. Niet ontideologisering is nodig, maar `herbronning'.

Wouter Bos hoeft niet in de preekstijl van zijn voorganger Den Uyl te vervallen, maar als men het volk niet meer te bieden heeft dan in 800 woorden gezegd kan worden, blijft het bij vage principes en opportunistische kritiek.