Overname Telegraph-groep vol risico

De Barclay-broers maken zich voor een koopje meester van The Daily Telegraph en nog 170 kranten door overname van Conrad Blacks kranten-imperium. Maar ze begeven zich in een mijnenveld.

In militaire termen is het een omtrekkende beweging. De tweelingbroers Sir David en Sir Frederick Barclay hadden een frontale aanval kunnen doen op de Telegraph-groep, uitgever van de grootste serieuze Britse krant. Dan hadden ze concurrentie gehad van een stuk of tien andere kandidaat-kopers die bereid zijn een half miljard pond (710 miljoen euro) neer te tellen voor het begeerlijkste onderdeel van Conrad Blacks kranten-imperium.

In plaats daarvan maakten de Barclays dit weekeinde hun flankeermanoeuvre en verrasten iedereen met een bod van 260 miljoen pond op de holding die in het mediaconcern Hollinger de lakens uitdeelt. In theorie krijgen de broers zo voor een koopje zeggenschap over én de Telegraph én ruim 170 andere papieren en digitale kranten en krantjes, van de Chicago Sun-Times en de Jerusalem Post tot The Weekly Doings in Burr Ridge (Illinois).

Het geheime onderonsje tussen de Barclays en Conrad Black zou de Brits-Canadese zakenman van zijn acute kastekort verlossen. Tevens hoopt hij zijn eigen aandeelhouders, die hem al maanden het leven zuur maken, de pas af te snijden. Hollinger International, het moederbedrijf van de kranten, eist niet alleen voor de rechter dat Black miljoenen terugbetaalt die niet in de boeken voorkomen, maar poogt ook zelf om kopers voor de titels te vinden.

Of de verkoop van Blacks holding aan de Barclays inderdaad zo ,,onomkeerbaar'' is als de twee gisteren zeiden, moet blijken. In het mijnenveld van lopende strafzaken, internationale fraude-onderzoeken, schadeclaims en ruzie over wat Black wel en niet mag verkopen, kan de deal alsnog ontploffen. Het is ook mogelijk dat de koop wel doorgaat, maar dat Black zelf achter de tralies verdwijnt. Zeker is dat er na achttien jaar een einde komt aan de opzienbarende carrière van de anglofiele tycoon (59) die twee jaar geleden zijn Canadese staatsburgerschap opgaf om als Lord Black of Crossharbour een zetel in het Hogerhuis te kunnen accepteren. De Conservatieve Partij, waarvan de Telegraph vanouds het huisorgaan is, droeg Black daartoe voor.

Maar als de krant inderdaad naar de Barclays gaat, wordt het Britse medialandschap er vermoedelijk niet saaier op. David, tien minuten ouder dan Fred (69) en alleen van hem te onderscheiden omdat hij een andere kleur pochet draagt, doet vandaag alvast een voorzetje in een interview met The Guardian. Hoewel de broers tijdens de premierschappen van Margaret Thatcher en John Major geld hebben gegeven hebben aan de partijkas van de Tories, zal de steun van de Telegraph voor de Tories in de oppositie onder de huidige leider, Michael Howard, niet langer vanzelfsprekend zijn. ,,Waar de regering gelijk heeft, zullen we haar steunen,'' aldus David.

Behalve als multimiljardairs van gewone komaf stonden de Barclays vooral bekend als excentrieke kluizenaars. Ze wonen in een nep-gotisch kasteel dat ze hebben laten bouwen op het eilandje Brecquou, pal naast Sark, een van de Kanaal-eilanden, de Britse archipel waar Britten legaal de Britse belastingen kunnen ontvluchten. De tweeling werd geboren in Schotland en maakte geen school af. Maar als ondernemers waren de broers een succes. Vanaf de jaren vijftig maakten ze fortuin in onroerend goed, vooral door in Londen goedkope pensions te verbouwen tot lucratieve hotels. In die branche stegen ze in twintig jaar tot de top: ze bezitten het Londense Ritz-hotel en het Mirabeau in Monte Carlo. Ooit bezaten de broers ook een rederij, garages, een reclamebureau en een brouwerij. Die zijn verkocht. Daarvoor in de plaats kwamen het postorder-kledingbedrijf Littlewoods en, al tien jaar, kranten.

Hun staat van dienst in medialand is overigens gemengd. The European, de aanvankelijk pro-Europese krant die ze overnamen uit de boedel van Robert Maxwell, ging in 1998 definitief ter ziele. Ook The Sunday Business, hun Schotse financiële zondagskrant, lijdt zwaar verlies. Maar hun andere kranten, waaronder de kwaliteitskrant The Schotsman, maken (bescheiden) winst.

In The Daily Telegraph (en de zondagse zusterkrant) zouden de broers hun eerste landelijke dagblad verwerven. Dat is evenmin een risicovrije belegging. De oplage is langzaam gedaald naar net boven de 900.000 en staat verder onder druk, met name van The Times. Die krant heeft de druk net opgevoerd door naast de gewone editie in broadsheet-formaat een kleiner tabloid-editie uit te brengen, een experiment waarmee The Independent vorig jaar begon. Beide kranten zien sindsdien een opmerkelijke stijging van hun lezerspubliek en zowel de linksere Guardian als de Telegraph hadden plannen klaarliggen om hetzelfde te doen. Voor de Barclays zal de verleiding groot zijn. In The Guardian zegt David vanochtend meer jongere lezers te willen aantrekken. ,,Het broadsheet-formaat wordt geassocieerd met een oudere generatie. Dus we zouden gedwongen kunnen worden om daarin te stappen.''

Anders dan Black, die net als Rupert Murdoch bij The Times grote invloed had op de redactionele lijn van de krant, zullen de broers alleen 'op afstand' meesturen, zei David. Maar als ze willen dat krant een zakelijk succes blijft, lijkt een krachtige greep onvermijdelijk.