Lessen van Sun Tze

Over treinvertragingen klagen we niet meer, maar hier is een nieuw frontbericht van de permanente oorlog tussen het spoorbedrijf en zijn klanten. Wat missen automobilisten toch veel!

Er zaten in mijn coupé twee keurige dames van een jaar of vijftig. Een van de twee ging even weg naar de wc en kwam al snel onverrichter zake terug. Ze was woedend, want het was weer te smerig voor woorden geweest.

,,Op het Amstelstation zijn helemaal geen wc's meer'', zei haar reisgenote. Het bleken kenners te zijn en ze zouden een boek kunnen schrijven over de haarden van smerigheid bij de NS, wat misschien een aardig nieuwjaarsgeschenk zou zijn voor de vaste klanten. Hun leerzaam gesprek werd onderbroken door de komst van een zeldzame gast, de conducteur, die de dame die net even weg was geweest om haar kaartje vroeg.

,,Gaat u eerst maar eens de wc schoonmaken, of doen jullie dat niet meer?'' De conducteur zei dat de schoonmaakwerkzaamheden uitbesteed waren, daar ging de NS niet meer over. ,,Volgens mij gaat niemand er meer over'', zei de dame. ,,Wordt er nog wel eens schoongemaakt?'' ,,Vanwege personeelsgebrek in het weekeinde niet meer en ik moet toegeven dat het door de week mondjesmaat is'', zei de conducteur. Dat was een fout. De Chinese veldheer Sun Tze leerde omstreeks 500 v.Chr.: ,,Verberg aan uw tegenstanders altijd de staat waarin uw troepen verkeren.''

Mondjesmaat de wc's schoonmaken. De ongelukkige beeldspraak had even een glimlach op het gelaat van de dames gebracht, maar dat maakte hen niet milder. ,,Ik heb een OV-jaarkaart eerste klas, maar die krijgt u niet te zien voor er is schoongemaakt.'' De conducteur zei dat ze dan bij Sloterdijk de trein uit zou moeten, hoewel voor deze keer zonder boete. Hij voelde zich er duidelijk niet gelukkig bij en gaf behulpzaam een tip: ,,Bus 36 gaat van Sloterdijk naar Amsterdam Centraal.'' Dat was weer een fout.

Sun Tze leerde: ,,Kracht putten uit zwakte is slechts mogelijk voor hen die beschikken over absoluut meesterschap en onbetwist gezag.'' Zo'n gezaghebbend meester was deze conducteur niet.

De tweede dame mengde zich nu ook in de strijd: ,,U heeft mij nog niet om mijn kaartje gevraagd, maar ik wil u vast zeggen dat u dat ook niet te zien krijgt. En in Sloterdijk de trein uitgaan, daar pieker ik niet over. Haal de politie er maar bij.''

Sun Tze leerde: ,,Om onoverwinnelijk te zijn moet uw leger lijken op Shuai-jan, die grote slang uit de bergen van Tchang-chan. Als hij op zijn kop wordt geslagen komt de staart hem te hulp en als de staart bedreigd wordt komt de kop hem beschermen.''

,,Het spijt me, maar dan zijn de consequenties voor u'', zei de conducteur. Hij stapte de coupé uit en we zagen dat hij op de gang een telefoontje pakte en een gesprek begon te voeren.

De dames waren nu zo strijdlustig dat ze zich als moderne suffragettes aan de banken zouden hebben vastgeketend als ze de gereedschappen hadden gehad. Maar dat zou niet nodig zijn geweest. De trein stopte in Sloterdijk en reed weer verder zonder dat een gezagsdrager zich had laten zien.

In de strijd om het plasrecht hadden ze een slag gewonnen, maar het was duidelijk dat ze daarmee nog niet tevreden waren. Het zoet van de overwinning smaakte naar meer. ,,We moeten Vera bellen, die kent veel mensen'', zei de een. Toen keken ze naar mij en ze dempten hun stem.

Sun Tze leerde: ,,Als uw spionnen melden dat in het kamp van de tegenstander zachtjes gesproken wordt en in bedekte bewoordingen, concludeer dan dat er een grote algemene actie op komst is.''