Spanningen onderschat

De rijksoverheid heeft in de jaren zeventig en tachtig ,,de spanning tussen een nationale verzorgingsstaat en een internationale migratie te lang onderschat'', aldus de commissie-Blok. Hierdoor werd er ,,onvoldoende beleid gevoerd gericht op arbeidsparticipatie''.

Uit een historisch overzicht blijkt dat de gastarbeiders door de rijksoverheid decennialang als `tijdelijk' werden beschouwd. Pas eind jaren tachtig ging de overheid daar anders over denken en werden maatregelen getroffen om de werkloosheid onder allochtonen terug te dringen.

In 1989 constateerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) dat Nederland de facto een immigratieland was geworden, en dat ,,alles op alles'' gezet moest worden om de arbeidsparticipatie van minderheden te bevorderen. De WRR bepleitte onder meer een Wet bevordering arbeidsdeelname, maar de regering stelde de beslissing daarover uit in afwachting van een advies van de sociale partners. Volgens de commissie gaf de regering hier ,,onvoldoende blijk van haar eigen verantwoordelijkheid''.

Ook over de rol van Arbeidsvoorziening is de commissie kritisch. De doelstelling om een evenredige arbeidsparticipatie van allochtonen te bereiken werd niet gerealiseerd, mede door reorganisaties.

Lovender is de commissie over de rol die de werkgeversorganisaties vanaf eind jaren negentig speelden bij het opzetten van enkele substantiële werkgelegenheidsprojecten. Deze waren ,,redelijk succesvol, al is niet met zekerheid te zetten of de daling van de werkloosheid het effect is van de getroffen maatregelen of dat dit komt door hoogconjunctuur''.

Ook gesubsidieerde arbeid, zoals de Melkertbanen, blijkt voor allochtonen een belangrijk instrument te zijn geweest om aan het werk te komen. Bezuinigingen hierop zullen vooral deze groep treffen, waarschuwt de commissie.

De commissie-Blok schrijft verder dat er in het emancipatiebeleid niet genoeg aandacht is geweest voor allochtone vrouwen. Niettemin hebben allochtone vrouwen de laatste tien jaar aanzienlijke vooruitgang geboekt op de arbeidsmarkt. De commissie beveelt aan de arbeidsparticipatie van allochtone meisjes en vrouwen te registreren, zolang deze nog niet evenredig is.