Samen in zelfde wijk

De woonomstandigheden van etnische minderheden zijn de afgelopen decennia sterk verbeterd. Maar de alsmaar toenemende concentratie van allochtonen heeft de sociale problemen in de grote steden versterkt. Beleid om de sociale problemen in achterstandswijken aan te pakken heeft gefaald.

Dat zijn de belangrijkste bevindingen van de commissie over het onderwerp `wonen en integratie'. Door massa-immigratie is de concentratie van allochtonen in de steden sinds de jaren tachtig sterk toegenomen. Zij komen vaak in de vooroorlogse wijken terecht, waar de huren het laagst zijn en waaruit de autochtone middenklasse sinds de jaren zeventig wegtrekt. Ook de stijging van de huurprijzen, al dan niet als gevolg van stadsvernieuwing, en het gebrek aan sociale-woningbouw in de Vinex-wijken, hebben volgens de commissie de concentratie van minderheden in arme wijken versterkt.

In de jaren zeventig is er geen apart huisvestingsbeleid voor allochtonen. Dit verandert in 1983, met de Minderhedennota, wanneer de overheid de achterstand van minderheden wil gaan bestrijden. Gemeenten en woningbouwverenigingen worden aangespoord om meer woonruimte aan allochtonen toe te wijzen. Spreidingsbeleid op etniciteit is uit den boze. De woonomstandigheden verbeteren zich in deze periode sterk. De beruchte pensions voor gastarbeiders worden gesloten, de sociale huursector wordt toegankelijker en meer allochtonen maken gebruik van huursubsidie. Stadsvernieuwing verbetert de woonomstandigheden, maar zorgt ook voor hogere huren. Vooral Turken en Marokkanen moeten hierdoor verhuizen naar goedkopere woningen. Het verschil met de Surinamers en de Antillianen wordt hierdoor groter; zij wonen in naoorlogse woningen en maken al langer gebruik van huursubsdie.

Het op minderheden gerichte volkshuisvestingsbeleid verdwijnt in de jaren negentig. Stadsvernieuwing gaat door: meer duurdere huur- en koopwoningen moeten de middenklasse naar de steden trekken. Het kabinet-Balkenende wil concentraties van kansarme allochtonen tegengaan. Maar de stijgende huren en lagere huursubsdies maken het aanbod van betaalbare woningen voor deze groepen kleiner, concludeert de commissie.