`Onze ouders hebben de EU verknald'

Europese antiglobalisten die zich geen reis naar Bombay in India konden veroorloven, kwamen dit weekeinde in Bombaye, België, samen. Ze willen de burger de macht teruggeven in de Europese Unie.

Dit is Europese integratie. In een Belgisch dorpje, net over de grens met Nederland en op enkele minuten rijden van Duitsland, praten honderd jonge Europese antiglobalisten over de Europese Unie. Het gesprek gaat in rap Frans, tweetaligen fluisteren onderwijl steekwoorden in het Duits, Nederlands en Engels zodat iedereen de discussie kan volgen.

Ze zijn Europeanen, zo vinden ze zelf. Jacopo Moccia (26) is in Italië geboren, in Groot-Brittannië opgegroeid, ,,om praktische redenen'' genaturaliseerd tot Belg en voelt zich alleen maar Italiaan tijdens voetbalwedstrijden. Florian Betz (18) heeft een Duitse vader en een Vlaamse moeder en groeide op in Duitsland. Sophie Balbeur (24) werd in Luxemburg geboren, zwierf door Europa en studeert nu in Brussel. Een wereld zonder de Europese Unie kennen ze niet en kunnen ze zich ook niet voorstellen.

Maar die unie is verknald. ,,Onze ouders en grootouders hebben een unie van staten gebouwd. Waar het eigenbelang geldt en de economie belangrijker is dan mensen'', zegt Florian stellig.

Het geluid van deze jongeren weerspiegelt de mening van duizenden zogenoemde antiglobalisten die op het World Social Forum in de Indiase stad Bombay samenzijn. Daar werd dit weekeinde gesproken over een wereld die verpest is door het groot-kapitaal, westerse regeringen en organisaties als de Wereldhandelsorganisatie en het Internationaal Monetair Fonds.

Vooral de Amerikaanse president Bush werd in India ervan beschuldigd met zijn oorlog tegen terrorisme onveiligheid en ongelijkheid in de hand te hebben gewerkt. ,,De strijd tussen mens en kapitaal is inmiddels een epische strijd tussen leven en dood geworden'', zo zei de Indiase biodiversiteit-activiste Vandana Shiva gisteren. De antiglobalisten vinden dat de wereld socialer, milieuvriendelijker en gelijkwaardiger zou moeten zijn.

Omdat veel Europese jongeren de reis naar Bombay niet konden betalen, kwamen naar schatting honderd van hen het afgelopen weekeinde in het dorpscentrum in Bombaye (Wallonië) en een kasteeltje in het nabijgelegen Dalhem samen. Daar spraken ze over de uitbreiding van de EU, de toekomst van de Europese landbouw, het drugsbeleid en verantwoorde consumptie. Het weekeinde werd georganiseerd door de Waalse jongerenpartij Ecolo-J, de Duitse Heinrich Böll-organisatie, en werd ondersteund door onder meer de milieuorganisatie Greenpeace, ontwikkelingsorganisatie Oxfam en ATTAC, dat een democratisch gecontroleerde economie voorstaat.

Met de Europese verkiezingen en de uitbreiding in verschiet, is de Europese Unie voor deze jongeren een belangrijker thema dan verzet tegen multinationals en financiële instellingen. In tegenstelling tot de groep die vorige maand bombrieven naar verschillende Europese instanties stuurde en tegen ,,het controlerende apparaat dat onderdrukt en de democratische show van de nieuwe Europese orde leidt'' is, vinden deze jongeren juist dat de EU een gegeven is.

Niet afschaffen maar hervormen, is hun pleidooi. Het parlement moet meer zeggenschap krijgen en meer verantwoording aan de burgers afleggen, de uitbreiding mag pas plaats hebben als er beter is nagedacht over waar Europa eindigt, de burger moet de macht terugpakken van de politici en ,,onze generatie moet duidelijk maken dat strijden voor je eigen land geen zin heeft''.

Het is moeilijk om met alternatieven of oplossingen te komen, zeker in één weekeinde. ,,Maar helemaal niet nadenken of je niet om de EU bekommeren, betekent dat de democratie in Europa faalt'', zegt Jacopo. Het grootste probleem, dat het eerst opgelost moet worden, is dan ook ,,de gewone man om Europa te laten geven''. Maar `de Europeaan' is te laat begonnen om mee te denken – ,,denkt nog steeds niet mee'', zegt Florian – om ervoor te zorgen dat Europa naast iets van politici ook van iets zijn burgers wordt. ,,Nu gaat de discussie over het `Made in Europe'-label en klagen de Fransen dat wijn uit Frankrijk niet hetzelfde is als wijn `Made in Europe'. Maar daar zou het niet over moeten gaan'', klaagt hij.

Sophie en Cynthia Weber (21) willen hun studie grafische vormgeving gebruiken om die boodschap uit te drukken. Jacopo pleit voor meer demonstraties: ,,Er is niets vervelender voor een instantie dan dat wij, de mensen, er ons voor interesseren en mee gaan bemoeien.'' Florian gelooft dat zodra zijn generatie ,,de macht heeft'' Europa hoe dan ook meer aandacht krijgt. Bijeenkomsten zoals deze zijn een stap in die richting. Het ultieme doel, legt Jacopo uit, is om Brussel en de rest van Europa uit hun glazen koepels te krijgen.

In India werd dit weekeinde vooral opgeroepen tot verzet. De Indiase schrijfster Arundhati Roy riep op tot een boycot van Amerikaanse bedrijven die betrokken zijn bij de oorlog tegen Irak. De Franse boerenactivist José Bove, bekend om zijn strijd tegen fastfoodgigant McDonalds, vroeg om een boycot van bedrijven die voorverpakt eten produceren. En de duizenden deelnemers riepen op tot een boycot van de Amerikaanse president Bush.