Europese energiesector wacht harde strijd

Binnenkort zal nap (Engels voor hazenslaapje) niet alleen meer `dutje' betekenen. Over een paar weken is het ook de aanduiding voor carbon national allocation plan (nationaal plan voor de toewijzing van vergunningen voor koolstofdioxide-emissies), kortweg NAP.

Dit is niet zo'n soezerig onderwerp als het lijkt. De bekendmaking op 31 maart van de NAP's van de lidstaten van de Europese Unie – die in wezen niets anders zijn dan vergunningen om te mogen vervuilen – zal het startschot betekenen voor de grootste verandering op de Europse energiemarkt sinds het begin van de liberalisering twintig jaar geleden. Die verandering zal tot aanmerkelijk hogere prijzen leiden.

Het idee is simpel. Bedrijven krijgen vergunningen voor pakweg 95 procent van hun koolstofdioxide-emissies. Mettertijd zal de omvang van de vergunningen gestaag afnemen. Bedrijven die meer koolstofdioxide uitstoten dan hun vergunning toestaat, moeten dan extra vergunningsruimte kopen van schonere bedrijven of hoge boetes betalen. Het netto-resultaat zal een verschuiving zijn van vervuilende energiebronnen – zoals steenkool – naar schonere als gas, wind of zelfs kernenergie.

Helaas zit er een prijskaartje vast aan deze groenere wereld. De vergunningen worden momenteel verhandeld voor ongeveer 12 euro per ton, ongeveer de helft van de groothandelsprijs van energie. Die kosten moeten worden opgeteld bij de toekomstige energierekening. Zelfs als de energiebedrijven niet de volledige kosten aan de consumenten doorberekenen, zullen de elektriciteitsprijzen over het geheel genomen toch stijgen. Uit studies blijkt dat ze vanaf 2005 zo'n 20 procent hoger uitkomen.

Europese bedrijven zijn bang dat dit hun concurrentiekracht zal schaden. De meevaller is dat de Europese regeringen enigszins kunnen bepalen hoe zij de vergunningen over hun energie-intensieve sectoren verdelen.

Stel dat Italië besluit dat zijn glasindustrie van strategisch belang is. Dan verleent Italië zijn glasproducenten extra vergunningen ten koste van bijvoorbeeld de papierfabrikanten. De glasproducenten zijn blij, omdat zij kunnen blijven produceren zonder maatregelen te nemen.

Hierdoor wordt een doos van Pandora geopend. De Europese Commissie is van mening dat zulke extra vergunningen zouden neerkomen op illegale staatshulp. Maar dat wil niet zeggen dat regeringen het niet zullen proberen. Dit alles duidt erop dat de Commissie op het punt staat zich te moeten uitspreken over de hevigste lobby-praktijken die zij ooit zal hebben gezien. De NAP's vormen een signaal om in actie te komen, niet alleen voor de bedrijven en de Europese energiemarkten, maar ook voor advocaten en lobbyïsten.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar:

zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.