Een hele nacht op voor cultureel genoegen

Het muziekcentrum Vredenburg in Utrecht is vanavond en vannacht open voor bezoekers van De Slapeloze Nacht, een feestelijk evenement over de 24-uursmaatschappij waarin zoveel gebeurt dat er geen tijd meer is om naar bed te gaan. Op Radio 4 wordt regelmatig live overgeschakeld naar het muziekcentrum voor interviews, sfeerimpressies en onverwachte gebeurtenissen. Aan de `nacht' doen onder anderen kunstenaars, muzikanten, natuurkenners, filosofen, wetenschappers en schrijvers mee. Er is muziek, theater, film, debatten, mode en literatuur. Sommige elementen worden later via radio of televisie uitgezonden.

Te beluisteren via Radio 4 is vanavond Indiase muziek van Ashok Pathak, de vocalist Bobby McFerrin & Amsterdam Sinfonietta, muziek van Nino Rota voor de films van Fellini, de Nederlandse band Daryll-Ann en Gregoriaanse metten.

Op televisie kan zondagochtend rechtstreeks het concert van violiste Vera Beths en Reinbert de Leeuw met de Sonate voor viool en piano van de Russische Galina Oestvolskaja worden bekeken en zondagavond het cultuurmagazin R.A.M. (19.33 uur) en de documentaire Heeft u in uw dromen ook nooit zin om te slapen (22.42 uur). Daarin lichten de biochemicus Robert Stickgold en droomspecialist John Allan Hobson van Harvard Medical School in Boston hun experimenten met slapen en waarom we moeten slapen toe.

Stickgold toont aan dat een goede nachtrust essentieel is voor het leerproces. De pianist die een stuk instudeert, de student die blokt voor een tentamen: een goede nachtrust blijkt vele malen effectiever dan doorploeteren tot in de kleine uurtjes. Een nachtje overslaan is rampzalig als je probeert iets nieuws te leren. Sla je een etmaal over, dan vervliegt alle opgedane kennis. Bijslapen heeft volgens Stickgold geen zin. Ook lijkt het erop dat de verschillende stadia van de slaap – de diepe en lichte – een verschillende rol spelen bij het onthouden van nieuwe informatie. Het eerste gedeelte van de slaap, de `slow wave sleep', lijkt belangrijk voor het onthouden van overdag geleerde feitjes. Gedurende de REM-slaap in het tweede gedeelte van de nacht zouden de geleerde feiten worden opgeslagen.

John Allan Hobson gaat in op het belang van dromen voor ons doen en laten. En hoe het komt dat dromen vaak zo bizar en ongeremd zijn. Volgens Hobson is de theorie van Freud dat dromen de diepste verlangens en wensen weergeven achterhaald. Hij gelooft dat dromen verwant zijn met lsd-trips en psychosen. Dus drugs krijgen we eigenlijk gratis. Waarom blijven we ze dan kopen?

Slapeloze nacht van zaterdag op zondag, Radio 4, 19.00-10.00u, zondag, Ned.3, 11.00-12.00u, R.A.M, 19.33-20.55 en 22.42-23.25u. en www.deslapelozenacht.nl.