Afbrekende ledematen

Van verreweg de meeste clips die op de geëigende zenders de ronde doen, blijft de maker anoniem. Althans, zijn naam wordt niet van de daken geschreeuwd of op zijn minst in de aftiteling vermeld. Toch is de clipregisseur aan een soort emancipatie bezig, want als je product maar goed, opvallend of schokkend genoeg is, komt je naam vanzelf wel.

Dat proces is al jaren aan de gang bij Chris Cunningham, die met bijvoorbeeld Spike Jonze en Michel Gondry tot de groten van dit ambacht gerekend mag worden. Van alle drie is onlangs een dvd verschenen, in dezelfde reeks. En dvd's rond een regisseur in plaats van rond een artiest, dat mag gerust een stap vooruit heten in de emancipatiestrijd.

Cunningham werd bekend door zijn clip voor `Come To Daddy' van de Britse elektronische muzikant The Aphex Twin ofwel Richard D. James. De grap waarom die video draait, een legertje nogal bedreigend overkomende kinderen (en, blijkt uit de begeleidende documentatie: dwergen) met het gestileerd-lelijke gezicht van James, herhaalde hij in `Windowlicker', maar in een heel andere context: op het zonovergoten strand van het Californische Venice Beach dragen zelfs rondborstige, schaarsgeklede jongedames het baardige gezicht van James, wat werkelijk een verontrustend effect mag heten.

De robots in de ijswitte omgeving van `All Is Full Of Love' van Björk hebben een soortgelijke werking, al was het maar omdat een daarvan het geabstraheerde gezicht van de IJslandse ster blijkt te hebben en de partijen zich overgeven aan teder minnespel. In het bijbehorende interview zet Björk het tafereel in een verrassend perspectief, als ze zegt dat haar een soort hemel voor ogen stond, maar wel met een soort vleselijke laag.

De clip van `Frozen' van Madonna, de grootste ster hier, vond Cunningham zelf minder geslaagd. De platenmaatschappij dwong hem om de peperdure luchtopnamen, waar hij zelf niet over te spreken was, toch te gebruiken. Dan inderdaad liever de verward ogende man met de afbrekende ledematen in `Afrika Shoxx' van Leftfield, nog zo'n griezeleffect.

De dvd wordt volgemaakt met wat uitsneden uit Cunninghams werk voor commercials en zijn eigen video-installaties. Het verschil tussen zijn clips voor anderen en eigen werk als `Monkey Drummer' en `Flex', beide met muziek van diezelfde Aphex Twin zal hem vooral in het budget en de uitzendfrequentie zitten. De dvd gaat vergezeld van een handig boekje met storyboards, interviews en meer informatiefs.

The Work Of Director Chris Cunningham (Directors Label)