`Verboden Radio' mogelijk verboden

Hongarije's eerste alternatieve non-profit radiostation, Tilos Rádió (`Verboden Radio'), dreigt te worden gesloten nadat een dronken presentator, oud-zanger van een punkband met de omineuze naam QSS (wat staat voor `Hou je kop'), in een live-uitzending op kerstavond in de microfoon zei: ,,Als ik die kruisen zie, dan krijg ik zin al die christenen uit te roeien.''

Zeven miljoen van de 10,5 miljoen inwoners van Hongarije beschouwen zichzelf als christen. De Hongaarse katholieke en protestantse kerken hebben inmiddels in een gezamenlijk schrijven de uitglijder van Tilos Rádió veroordeeld. ,,In naam van de liefde'' verwierpen zij iedere vorm van hate speech.

Dagelijks wordt nu over Tilos Rádió gedebatteerd. Zondag protesteerden enkele duizenden demonstranten voor Kultiplex, een alternatief cultureel centrum in Boedapest waar de betere films draaien en underground-bands optreden, en van waaruit de voornamelijk met geld van de Europese Unie gefinancierde Tilos Rádió 24 uur per dag live uitzendt.

De meeste betogers waren van rond de pensioengerechtigde leeftijd, leden van de `Burgerkringen'. Deze kringen werden door de vorige premier Viktor Orbán, leider van de nu oppositionele, centrum-rechtse Fidesz-partij, opgericht om bewust burgerschap te bevorderen en zijn electoraat snel te kunnen mobiliseren.

Daarnaast werd gedemonstreerd door Jobbik, een enkele maanden geleden opgerichte partij, rechts van Fidesz, die zich meer richt op de jongeren, hard aan de weg timmert en zo militant is geweest om rond kerst op pleinen in Boedapest grote ruwhouten kruisen neer te zetten met de naam Jobbik op de voet. Commentatoren zagen hierin een poging van Jobbik exclusief het christendom te claimen; een vleugje antisemitisme is daarbij niet uitgesloten. De Hongaarse kerken keurden dit initiatief van Jobbik af.

Tilos Rádió wees naar aanleiding van deze kruisen in drie uitzendingen rond kerst in weinig diplomatieke bewoordingen op de noodzaak van scheiding tussen kerk en staat. In de derde uitzending deed de dronken presentator de gewraakte uitspraak, die Tilos Rádió zijn zendvergunning kan gaan kosten.

Onmiddellijk na de uitzending bood Tilos Rádió bij herhaling excuses aan – een primeur in het Hongaarse medialandschap. Het radiostation distantieerde zich van de uitspraken en ontsloeg de presentator. De beslissing hoe Tilos Rádió bestraft moet worden ligt nu bij de Hongaarse Radio en Televisie Autoriteit (ORTT).

Bij de betoging bij het gebouw waar Tilos Rádió huist zwaaiden de demonstranten met de nationale vlag en andere traditionele vlaggen – waaronder een die ook door Hongaarse neo-nazi's wordt gebruikt. Ook werd de Israëlische vlag verbrandt. Dit ontkracht enigzins de geloofwaardigheid van de verontwaardiging van de demonstranten over de gewraakte uitlatingen op Tilos Rádió. Het vlagverbranden zou uiteindelijk wel eens de redding kunnen zijn van Hongarije's meest onafhankelijke radiostation.