Opperste Leider intervenieert in Iraanse crisis

De Iraanse Opperste leider, ayatollah Ali Khamenei, is gisteren tussenbeide gekomen in de politieke confrontatie tussen conservatieven en hervormers. Hij beval de conservatieve Raad van Hoeders van de Grondwet de uitsluiting van duizenden mensen, onder wie 84 zittende parlementsleden, die zich kandidaat hadden gesteld voor de komende parlementsverkiezingen, ,,zorgvuldig te heroverwegen''.

Hoge regeringsfunctionarissen die hadden gedreigd op te stappen, onder wie 12 ministers en vier vice-presidenten, zullen dat dreigement nu opschorten, aldus een zegsman. De zitstaking in het parlementsgebouw in Teheran van de hervormingsgezinde parlementsleden die waren gediskwalificeerd, ging vanochtend nog door. ,,We moeten zien wat de Raad van Hoeders in de praktijk doet'', zei Mohammed-Reza Khatami, de eveneens uitgesloten vice-voorzitter van het parlement en broer van de Iraanse president.

Ayatollah Khamenei zei gisteren volgens de staatstelevisie tegen de Raad van Hoeders dat dit orgaan ,,genoeg tijd heeft om de zaken zorgvuldig te heroverwegen [..] om te voorkomen dat iemands rechten worden geschonden''. ,,Zij die eerder [voor verkiezingen] zijn gekwalificeerd, moeten [nu] worden gekwalificeerd, tenzij het tegendeel kan worden bewezen'', aldus Khamenei. Dat betekent dat het merendeel van de uitgesloten parlementsleden uiteindelijk wel aan de verkiezingen van 20 februari zal kunnen meedoen, tenzij de conservatieven de Opperste Leider zouden negeren. Maar dat is hoogst onwaarschijnlijk.

Khamenei, die zelf zeer conservatief is, heeft vaker zijn eigen geestverwanten op de vingers getikt als een confrontatie met de hervormers uit de hand dreigde te lopen en het islamitische systeem schade dreigde op te lopen. Zo greep hij ook in toen een conservatieve rechtbank in 2002 de liberale historicus en schrijver Hashem Aghajari ter dood veroordeelde en studentenprotesten voor spanningen in het land zorgden. Het doodvonnis werd vervolgens vernietigd.

In het kamp van de hervormers werd vanochtend druk gespeculeerd wie definitief van deelneming aan de verkiezingen zullen worden uitgesloten. Een hoge regeringsfunctionaris voorspelde dat de bekendere parlementsleden – zoals Mohammed-Reza Khatami en een andere vice-voorzitter, Behzad Nabavi – zullen mogen meedoen. Anderen meenden dat juist de tophervormers gediskwalificeerd zullen blijven. Dat laatste zou zonder twijfel tot nieuwe spanningen leiden.