Wegblokkade in VS om informatie mag

De Amerikaanse politie mag wegversperring blijven opwerpen om informatie te verkrijgen van verkeersdeelnemers, indien daarvoor voldoende urgente aanleiding is. Dat heeft het Hooggerechtshof gisteren bepaald.

Het blokkeren van wegen, dat de afgelopen jaren steeds vaker gebeurt om voortvluchtige criminelen op te sporen of om belastende informatie te vergaren van automobilisten, is zeer omstreden in de Verenigde Staten. Volgens groeperingen die strijden voor burgerrechten, druist de praktijk in tegen het recht op privacy. Maar volgens het Hof weegt het publieke belang dat is gemoeid met de wegcontrole's ruimschoots op tegen het beperkte ongemak dat de blokkades met zich mee brengen.

De National Association of Criminal Defence Lawyers heeft al kritiek geuit op het vonnis. Woordvoerder Gerald Goldstein noemde de uitspraak in The Washington Post ,,een nieuw bewijs van de voortgaande, langzame aantasting'' van de Amerikaanse burgerrechten.

De omstreden uitspraak werd gedaan in een zaak die Robert Lister had aangespannen tegen de staat Illinois. Lister werd 1997 veroordeeld wegens rijden onder invloed nadat hij bij een wegversperring staande was gehouden. Die wegversperring was niet neergezet voor een alcoholcontrole, maar diende om automobilisten te vragen naar informatie over een dodelijk verkeersongeluk een week daarvoor. Toen Lidster bij nadering van de versperring bijna een agent omver reed, moest hij een alcoholtest ondergaan. Volgens Lidster was zijn daarop volgende veroordeling onrechtmatig.

Het Hooggerechtshof van Illinois gaf hem in 2002 gelijk en stelde dat de wegversperring ongrondwettelijk was geweest – er zou geen sprake zijn geweest van een urgente aanleiding. Het federale Hooggerechtshof heeft die uitspraak nu herroepen. Volgens rechter Stephen Breyer, die het meerderheidsstandpunt heeft verwoord, is geen sprake van een schending van het Vierde Amendement van de grondwet aangaande onredelijk onderzoek en beslaglegging. ,,Het Vierde Amendement stelt de auto van een bestuurder niet gelijk aan een kasteel (privédomein).'' Automobilisten zijn niet onaantastbaar tijdens dergelijke wegversperringen, aldus het Hof.