Spoor vuurwapens op

Een onderdirecteur die wordt geveld in een volle schoolkantine door het dodelijke schot van een leerling is een dieptepunt van de toenemende agressie op scholen. Landelijk wordt de helft van de leraren jaarlijks geconfronteerd met agressie. Die cijfers zijn misschien geflatteerd omdat de meeste scholen liever geen gewag maken van incidenten uit vrees voor een slechte naam. Zeker VMBO-scholen in arme wijken met veel immigranten hebben met geweld te maken. Immigratie gecombineerd met armoede brengt veel spanningen met zich mee en vergroot de kans op ontsporingen. Dan wordt het lontje korter.

De leiding van het door dodelijk geweld getroffen Terra-college heeft juist altijd heel openlijk over het geweld in en rond het gebouw gesproken en ook maatregelen genomen. De school heeft een goede naam in de omgeving, met volgens een recent onderzoek van het weekblad Elsevier 82 procent van de leerlingen die zonder vertraging een diploma halen. Het wangedrag door leerlingen, onder andere in de tram, is afgenomen en overal in het gebouw staan bewakingscamera's om bij geweld de schuldigen te kunnen pakken. Toch ontkomt ook deze VMBO-afdeling met bijna 900 leerlingen niet aan de grote maatschappelijke problemen. Scholen van dit type lijden aan de algehele verwaarlozing van het onderwijs door de overheid en hebben grote moeite om al die ongelijksoortige leerlingen op te leiden. De schoolfusies van de jaren tachtig en negentig hebben onder steeds diversere leerlingenpopulaties de sociale controle nog moeilijker gemaakt. Deze grote maatschappelijke problemen zijn niet snel op te lossen, al kan er wel meer gedaan worden aan het vergroten van de sociale controle, bijvoorbeeld door scholen weer in kleinere eenheden op te splitsen.

Veel concreter is het probleem van het groeiende vuurwapenbezit in het land. Hoe komt zo'n jonge verdachte aan een handvuurwapen? Die vraag zou terdege door de politie onderzocht moeten worden en degene die aan deze minderjarige het wapen heeft geleverd zou stevig moeten worden aangepakt. Met vuurwapens kunnen scholieren op levensgevaarlijke manier gehoor geven aan hun plotselinge impulsen en datgene wat in computerschietspelletjes wordt voorgedaan ook werkelijk uitvoeren. Vooral pistolen zijn gevaarlijk, omdat ze gemakkelijk in de kleding kunnen worden verborgen.

Sinds de oorlogen in de Balkan zijn er in Nederland veel goedkope vuurwapens in omloop. Preventief fouilleren, zoals in Rotterdam, is veel te lukraak en te inefficiënt om vuurwapenbezit tegen te gaan. Daar zijn gerichte speuracties voor nodig en zware straffen voor degenen die in vuurwapens handelen. Bij scholen met een verhoogd risico op wapenbezit kunnen detectiepoorten helpen, maar zo'n technische oplossing mag een aanpak van de achterliggende problemen niet in de weg staan. In sommige gevallen zijn de poortjes wel een effectieve reactie op de harde Nederlandse werkelijkheid.