Op school

,,Heb jij vroeger op school wel eens wapens gezien?''

,,Hooguit een klappertjespistool.''

,,En heb jij ooit meegemaakt dat een leerling tegen een leraar durfde op te staan?''

,,In de zin van een grote bek? Nooit. Wél werd er af en toe een leraar gepest. Ik herinner me dat we op onze middelbare meisjesschool een jonge, onzekere wiskundeleraar hadden. Hij kon geen orde houden, er was altijd lawaai in de klas. Dat liet je bij de andere leraren wel uit je hoofd. Voor hen had je genoeg respect, er werd naar ze geluisterd. En bij jullie?''

,,Hetzelfde beeld. Misschien iets meer pesten als het kon. Maar écht de confrontatie aangaan met een leraar, hem de huid volschelden je keek wel uit. Leerlingen werden nooit de klas uitgestuurd omdat ze de leraar schoffeerden, maar omdat ze zich openlijk verveelden, niet opletten, met propjes schoten, die dingen.''

,,Ik hoorde vanavond op tv een schoolleider trots zeggen dat hij had ingevoerd dat leraren en leerlingen 's morgens weer op tijd begonnen.''

,,Wij hadden vroeger een leerlingenkaart die door de conciërge werd ingenomen als je te laat kwam. Dan moest je de volgende dag een half uur vroeger komen om die kaart weer terug te krijgen. Daar kwam verder geen leraar of schoolleiding bij te pas, dat handelde de conciërge wel alleen af. Hij had op z'n eentje voldoende gezag.''

,,Waar is het fout gegaan, denk je?''

,,In de loop van de jaren zeventig, tachtig?''

,,Toen al?''

,,Ik herinner me dat onze kinderen op de middelbare school al kluisjes kregen voor hun spullen. Er kwamen steeds meer diefstalletjes. En dat op een zeer witte school met kinderen uit welvarende gezinnen. Daar heb ik me toen zeer over verbaasd. Op sommige scholen hingen kinderen hun jas niet meer in de gang op, maar namen hem mee naar binnen.''

,,Begon er ook al geweld te komen op die scholen?''

,,Daar heb ik de kinderen nooit over gehoord. Zeker geen geweld dat tegen de leraren was gericht.''

,,De sfeer op de scholen werd informeler.''

,,Dat mocht ook wel, want in onze jeugd was het wel erg stijf en truttig. Maar er ontstonden op de school van onze kinderen toch gewoonten waarvan ik dacht: moet dat nou? Kinderen mochten in de pauzes roken in de aula.''

,,Nu drinken ze stevig op schoolreisjes.''

,,Dat is niet best, maar het is nog iets anders dan wapens en geweld.''

,,Ik herinner me die jonge leraren uit een VPRO-documentaire over een Utrechtse basisschool. Ze knapten volledig af op de brutaliteit en de ongezeglijkheid van de leerlingen en op de bedreigingen die ze van ouders ondervonden als ze een maatregel tegen een van de kinderen hadden genomen. Het waren idealistische types, die leraren, maar ze konden het niet bolwerken.''

,,Dus die kogel in Den Haag komt niet uit de lucht vallen?''

,,Niet uit de hemel in ieder geval.''

,,Vroeger was eigenlijk alles beter, hè?''

,,Ja, wij ook.''