Files voor Picasso

In een 16de-eeuws paleis in de imtieme straatjes van Málaga is een nieuw museum voor Picasso geopend.

De dagelijkse rij van een honderdtal bezoekers wacht geduldig in de hal van het Picasso-museum in Málaga, gevestigd in het Buenvista paleis in het oude centrum van de stad. Het museum streeft ernaar dagelijks niet meer dan tweeduizend bezoekers toe te laten en dat heeft enige filevorming tot gevolg. De toeloop van meer dan 80.000 bezoekers in de eerste twee maanden hebben alle verwachtingen overtroffen. ,,Het museum zal Málaga veranderen'', meent directrice Carmen Giménez.

Pablo Picasso (1881-1973), voor wie al in Barcelona en Parijs aparte musea bestaan, is teruggekeerd naar zijn geboortestad. Het nieuwe Picasso-museum ligt in de intieme straatjes niet ver van het plein waar 122 jaar geleden Pablo werd geboren als zoon van de tekenleraar José Ruiz en zijn vrouw María Picasso. Het kan met recht het familiemuseum van de Picasso's genoemd worden. De meer dan tweehonderd schilderijen, beelden en kunstvoorwerpen in de permanente en tijdelijke tentoonstelling zijn voor een belangrijk deel afkomstig uit de collectie die de kunstenaar zijn eigen familie naliet. `De Picasso's van Picasso', zo is de collectie al gedoopt, terwijl de tijdelijke tentoonstelling de titel De Picasso van de Picasso's meekreeg.

Na de dood van de kunstenaar, die het grootste deel van zijn leven als republikeinse banneling in Frankrijk zou doorbrengen, kreeg de Franse staat ter dekking van de successierechten het grootste deel van Picasso's privé-bezit in handen. Dit zou gebruikt worden voor de inrichting van het Picasso-museum in Parijs. De collectie in Málaga toont evenwel dat er nog meer dan genoeg meesterwerken in de familie zijn gebleven om een museum in te richten. Het grootste deel van de meer dan 200 werken zijn in bruikleen afgestaan door kleinzoon Bernard Picasso en diens moeder Christine Ruiz-Picasso, die na aflossing van het successierecht gezamenlijk bijna de helft van de privé-werken in bezit kregen.

De terugkeer van de Picasso's naar de Spaanse zuidkust bleek een emotionele aangelegenheid. Tot voor kort was er slechts een stichting die sinds 1988 in het geboortehuis van de schilder op de Plaza la Merced op bescheiden schaal tentoonstellingen presenteerde. Tijdens de opening werd Christine Ruiz-Picasso (74), die het initiatief tot de inrichting van het museum heeft genomen, door een enthousiaste bevolking als een heldin toegejuicht toen zij in het bijzijn van de koninklijke familie door de oude binnenstad wandelde.

Al in 1954 had Picasso Christine's man Paul naar Málaga gestuurd om de inrichting van een museum te onderzoeken. Twee vrachtwagens met werk had Picasso naar zijn geboortestad willen zenden, maar de toenmalige dictator Franco bleek niet erg geporteerd van het idee. Met de schenkingen van de familie is de oude belofte alsnog gestand gedaan, aldus Christine Ruiz-Picasso.

De permanente tentoonstelling, momenteel aangevuld met een tijdelijke expositie van werken die eveneens tot het familiebezit behoren, bevat een dwarsdoorsnede van de verschillende periodes in Picasso's artistieke leven. Het klassieke portret van zijn eerste vrouw Olga Kokhlova, die met een tafelkleedje uit een Barcelonees pension op haar hoofd werd omgetoverd in een traditionele Andalusische met mantilla, werd als beeldmerk voor het nieuwe museum gekozen. Er zijn schilderijen uit diens Blauwe en Roze periode, kubistische en surrealistische werken, portretten, landschappen, stillevens, beeldhouwwerken, keramiek, etsen en collages.

Als zetel voor het museum werd gekozen voor een fraai gerestaureerd 16de-eeuws paleis in renaissance- en mudéjar-stijl, gelegen in het hart van de stad. Directrice Carmen Giménez, ooit initiatiefneemster van het Reina Sofía museum in Madrid, conservator 20ste-eeuwse kunst van het New Yorkse Guggenheim museum en een ervaren Picassokenner, blijkt zich intensief te hebben bemoeid met de sobere maar smaakvolle inrichting van het gebouw, dat is uitgebreid met moderne expositieruimtes. Het gebruik van veel natuurlijke materialen zorgt zeker in het paleisgedeelte voor een intieme sfeer. Het restrictieve toelatingsbeleid maakt dat de werken goed te zien zijn zonder dat men zich door mensenmassa's hoeft te wurmen.

Net zoals het Guggenheim Museum de motor werd voor de stedelijke vernieuwing van Bilbao, is het Picasso Museum een doelbewuste poging van de regionale Andalusisiche autoriteiten om Málaga uit het slop te trekken. Anders dan de omliggende Costa del Sol was Málaga met zijn enigszins verpauperde binnenstad nooit een toeristische trekpleister. Het museum maakt deel uit van een omvangrijk restauratieproject dat ook het Alcazaba, het Moorse fort van de stad, en het Romeinse theater omvat. De merknaam Picasso mist daarbij zijn uitwerking niet: touroperators klagen reeds over de kort gehouden bezoekerscapaciteit van het museum.

Picasso Museum Málaga, Calle San Augustín 8, Málaga. Tent. `De Picasso van de Picasso's' t/m 29/2, ma-zo 10-20u, vr, za 10-21u. Verkoop vooraf: 0034 901246246 of www.unicaja.es. Inl. www.museopicassomalaga.org