Fietsen langs sfinxen en zeeriffen

De Tour d'Afrique gaat zaterdag voor de tweede keer van start. De fietstocht van elfduizend kilometer is er voor het avontuur en voor de ontwikkeling van Afrika. ,,En ook een beetje tegen de autocultuur.''

,,Fietsen kan sexy zijn. Het is je eigen vervoer. Het is vrijheid. Het is goed voor het milieu.'' Michael de Jong (39) heeft iets met fietsen. De naar het Canadese Toronto geëmigreerde Nederlander geeft blijk van zijn passie in de organisatie van de Tour d'Afrique, een race die zaterdag voor de tweede keer van start gaat. Bijna elfduizend kilometer van Caïro (Egypte) naar Kaapstad (Zuid-Afrika) in honderdtwintig dagen. ,,Maar het is toch ook een beetje tegen de autocultuur.''

,,Voor mezelf was het altijd een droom'', zegt De Jong. ,,Het leek me vroeger al spannend om door Afrika te fietsen. Voor mij was fietsen heel normaal, ik deed het dagelijks in Amsterdam. Toen ik in 1982 voor mijn studie naar Canada ging, was ik daar de enige die fietste. Iedereen vroeg zich af wat zo'n malloot toch deed. Op die leeftijd verander je niet meer, dus ik was de enige fietser in een autocultuur. Dan ga je je een beetje afzetten.''

De Jong, eigenaar van een IT-bedrijf en ontwikkelaar van kampeertenten die in bomen worden opgehangen, ontmoette in Canada ontwikkelingswerker Henry Gold (52). Na enkele keren in Afrika te hebben gereisd – zonder fiets – besloten de twee tot de opzet van de Tour d'Afrique, `de moeilijkste fietsrace in de sportgeschiedenis'. De Jong: ,,Het is een open race voor sportieve amateurs en professionals. Je hoeft je niet te kwalificeren. Het enige dat je moet doen is komen opdagen en proberen de tocht uit te fietsen.''

Deelnemers aan de Tour d'Afrique betalen achtduizend Amerikaanse dollar en moeten hun eigen fiets meenemen. ,,Daarvoor ben je klaar. Vervoer, eten, dokter, zusters; alles is geregeld. Je fietst gemiddeld 125 tot 150 kilometer per dag, afhankelijk van de omstandigheden. Een etappe door de hete woestijn is tachtig kilometer, maar door de bergen is de afstand langer. Een volledig vlakke etappe kan 160 kilometer zijn. Van de honderdtwintig dagen zit je er honderd op je zadel. Je fietst vier of vijf dagen achtereen, afgewisseld met een rustdag om bij te komen.''

Maar die pauzes worden volgens De Jong niet alleen gebruikt voor fysiek herstel. ,,Je fietst over een prachtig continent met historische plaatsen. Er valt zó veel te zien. Je komt langs piramides en sfinxen in Egypte, wilde dieren, zeeriffen, de plek waar de oudste mens ter wereld leefde, tempels, de sneeuwtoppen van de Kilimanjaro en langs stenen kerken in Ethiopië.''

De meeste van de 34 deelnemers (25 mannen, negen vrouwen) die de tocht volledig willen uitfietsen zijn westerlingen met een gemiddelde leeftijd van 47 jaar, weet De Jong van het voorgaande jaar. ,,Mensen van die leeftijd hebben alles gedaan. Ze hebben de tropen gezien, op het strand gelegen, maar ze zoeken nog een uitdaging op de wereld. Noem het een midlife-crisis. Ze willen even geen verplichtingen en iets doen wat echt aanslaat. Een avontuur waarbij ze lange tijd van huis, vrouw en kinderen zijn. Een personal test.''

Die persoonlijke test begint zaterdag in Egypte en eindigt in mei in Zuid-Afrika. De fietskaravaan trekt dwars door Soedan, Ethiopië, Kenia, Tanzania, Malawi, Zambia, Botswana en Namibië. Onderweg haken fietsers aan die een of enkele van de acht etappes willen meemaken. De Nederlander Arthur Rijk fietste in de eerste editie twee weken mee en was volgens De Jong meteen verkocht. ,,Dit jaar doet hij de hele race. In totaal doen er dit jaar twaalf Nederlanders mee.''

Niet alleen brengt de Tour d'Afrique fietsers van verschillende nationaliteiten bij elkaar, de race dient volgens De Jong ook de goede zaak. ,,We willen het fietsen stimuleren en de auto-export tegenwerken. We promoten de fiets en doen tegelijkertijd een soort ontwikkelingswerk. Met de Tour d'Afrique proberen we fondsen te werven voor de ontwikkeling van Afrika. In dorpjes kunnen we met de donaties de geneeskunde steunen door doktoren te helpen met bijvoorbeeld aids-medicijnen. Zo werkt de tocht aan meerdere kanten, maar uiteindelijk gaat het om het fietsavontuur.''