`Als het moet vegen we de boel schoon'

Een Iraanse conservatief aan het woord: de hervormers die in het westen worden geprezen zijn hypocrieten, vindt hij. En hun protest tegen hun uitsluiting van de verkiezingen is onderdeel van een complot.

Een van de belangrijkste jonge denkers van Irans conservatieve knokploeg, de Ansar-e Hezbollah (soldaten van God), heeft een getrimd baardje, krullend haar en een vriendelijke glimlach. Reza Gholpour (26) praat zacht, maar zegt harde dingen. Hij vertelt over politieke complotten en buitenlandse infiltratie. Elders in Teheran, in het Iraanse parlement, houden hervormers voor de derde dag op rij een zitdemonstratie. Ze protesteren tegen het besluit van de conservatieve Raad van Hoeders van de Grondwet om duizenden, overwegend hervormingsgezinde kandidaten onder wie henzelf, niet toe te laten tot de aanstaande parlementsverkiezingen. ,,Die mensen noemen ons slagers, maar ze zijn het zelf: de Iraanse hervormers zijn hypocriet'', vindt Gholpour.

De leden van de Ansar-e Hezbollah, enkele duizenden in totaal, volgen de ideeën van de Iraanse Opperste Leider ayatollah Ali Khamenei blindelings. ,,Het is niet zo dat we direct orders van hem krijgen; we handelen naar zijn denkwijze'', vertelt Gholpour.

De Ansars zien zichzelf als verdedigers van de islamitische revolutie en worden gevreesd door studenten en hervormers. Tientallen malen verstoorden ze bijeenkomsten, met als dieptepunt een inval in slaapzalen van studenten in 1999. Er viel een dode en Teheran was zes dagen het toneel van ernstige rellen.

Het huidige protest van de hervormers is volgens Gholpour illegaal. Hij ziet de rebellie als een vooropgezet plan op een moment dat het Amerikaanse leger zich in Irans buurlanden Afghanistan en Irak bevindt. ,,Ik denk dat de studenten ook de straat op zullen gaan. Sommigen van hen laten zich leiden door deze valse profeten. De hervormers willen het regime omverwerpen.''

De Ansars wachten op een teken van de Opperste Leider. ,,Als hij zegt dat we het parlement moeten bestormen en de boel schoonvegen doen we dat.''

Gholpour stoort zich aan het beeld dat het westen heeft van de Iraanse hervormers: seculiere democraten die vechten voor vrijheid. Zij die nu als hervormers bekendstaan waren juist drijvende kracht achter de revolutie, zegt hij. De `kruisvaarders van de revolutie', zoals ze zich noemden, bezetten de Amerikaanse ambassade en hielden 52 gijzelaars 444 dagen lang vast. Behzad Nabavi, nu een van de leiders van de hervormers, onderhandelde in 1980 met de Amerikaanse regering in Algiers over vrijlating van de gijzelaars. Said Hajjarian, nu adviseur van president Mohammed Khatami, was een belangrijk lid van de geheime dienst, met bloed aan zijn handen. ,,Hervormer Mohsen Armin, die nu voor het herstel van de betrekkingen met de Verenigde Staten pleit, heeft in de begindagen van de revolutie zijn eigen broer gegeseld om hem te dwingen antirevolutionaire daden te bekennen'', zegt Gholpour.

De `kruisvaarders' in revolutionair Iran organiseerden de `export van de revolutie' die de arme massa's in het Midden-Oosten moest bevrijden. In praktijk kwam dit voornamelijk neer op steun voor terreurgroepen. ,,In de afgelopen vier jaar dat ze in het parlement aan de macht zijn hebben ze vooral zichzelf verrijkt'', aldus Gholpour. Hij verwijst naar een aanklacht van miljoenenfraude tegen Nabavi als manager van het oliebedrijf Petropars.

Gholpour haalt twee boeken uit zijn aktetas. Beide gaan over `het complot van de hypocrieten om de islamitische republiek omver te werpen'. ,,Mijn eerste boek – In de schaduw van de geesten – is verboden. Daarin beschrijf ik hoe `links' in Iran aan de macht is gekomen en hoe ze hun mening 180 graden hebben veranderd in de jaren na de revolutie.'' Volgens Gholpour is het boek door de hervormingsgezinde president Mohammad Khatami zelf op de zwarte lijst gezet.

Het tweede boek is een bundeling van meningen over het eerste boek, waarvan Gholpour exemplaren is gaan rondsturen aan mensen. Hij heeft zelfs de gevluchte ex-president Abdolhassan Bani-Sadr, die in Parijs woont, bereid gevonden om er een essay over te schrijven. Bani-Sadr kraakt het, maar zijn mening staat in de bundel, net als die van andere niet-conservatieven. ,,Toch is ook dit boek verboden. De hervormers willen gewoon niet dat het volk de waarheid hoort.'' Jaarlijks worden tientallen boeken verboden in Iran, voornamelijk werk van hervormingsgezinde auteurs. ,,Dat gebeurt door het ministerie van Cultuur; mijn werk wordt door de president zelf tegengehouden'', zegt Gholpour.

Volgens Gholpour treden de hervormers buiten het islamitische systeem door alleen naar de wens van het volk te luisteren. Daarbij negeren ze de andere pilaar: de islam. ,,Het Iraanse politieke en sociale systeem is gebaseerd op de steun van het volk, de islamitische wetgeving, de shari'a, en fiqh, geleerdheid van de islam'', legt Gholpour uit. ,,De richting van het land wordt bepaald door deze drie-eenheid. Niet door het volk alleen.''

De twaalf leden van de Raad van Hoeders, zes juristen en zes hoge geestelijken die wetten en personen toetsen op hun islamitisch gehalte, hebben de bevoedheid om kandidaten af te wijzen. ,,Bij ons kiest een raad de kandidaten, maar in het westen komen de politici bijna automatisch uit de elites die de normen en waarden bepalen. Wat is het verschil?'' vraagt hij. ,,Overigens, het is slechts een kleine groep die veranderingen wil. De massa is shi'itisch en voor de islam. Zij steunen religieus leiderschap.''

Gholpour voorziet een onrustige periode in Iran. ,,Alles hangt af van de hervormers. Ze moeten zich bij de wet neerleggen. Doen ze dat niet dan moeten we de principes van de revolutie verdedigen.''