Hallé Orchestra toont concentratie en klankbalans

Als het oudste nog spelende orkest van Groot-Brittanië mocht het Hallé Orchestra in geen geval ontbreken in het Britse seizoen van het Amsterdamse Concertgebouw. Het concert dat het orkest zondag gaf onder chef-dirigent Mark Elder was meteen een historische gebeurtenis; in zijn 146-jarige bestaan was het Hallé Orchestra niet eerder in Nederland te gast.

Het Hallé Orchestra is gevestigd in Manchester en afficheert zich op zijn website met gedistingeerde knipoog als het tweede team dat zich, naast Manchester United, kan meten met de Europese top. Het bleek geen loos statement, want inderdaad presenteerden de musici zich als een hecht ensemble, waarin concentratie en klankbalans de `teamspirit' verraadden achter de rijke, rijpe en ronde tutti-klank.

In het omvangrijke programma lag een nadruk op werken van Britse bodem, en voor het Vioolconcert van Elgar was met de in Londen wonende Isabelle van Keulen zelfs een Nederlandse soliste met Britse basis aangetrokken. Van Keulen speelt hier nog zeer regelmatig, maar maakte als soliste opnieuw en vooral als nieuw indruk.

Dirigent Elder hield gecontroleerd vast aan een uitstekende klankbalans, waardoor Van Keulen haar diepe, brede en vlezig-romantische uitgangstoon kon afwisselen met zilverige momenten.

Mark Elder dirigeert steeds zo precies, en lijkt zonder omhaal van gebaren gericht op een uitgebalanceerde alliantie van structurele helderheid en klankschoonheid. Eerder typerend dan verbazend was het dus dat hij zich voor George Butterworths hier onbekende orkestwerk A Shropshire lad omkeerde naar de zaal voor een korte toelichting.

,,Uitgesproken Brits'' en ,,wistful'' (melancholiek) bleken treffende omschrijvingen van het rapsodische werk, dat in de verinnerlijkte sfeer een goed gekozen opmaat vormde voor Sjostakovitsj' merkwaardige Zesde symfonie.

Het lange, langzame openingsdeel van de Zesde symfonie floreerde mede door de opstelling met tweede violen rechtsvoor en celli linksachter. Elder realiseerde merkwaardig genoeg een herkenbaar Engelse, soms bijna op Elgar teruggrijpende klank, waarin de duistere sfeer beheerst vloeiend vorm kreeg. Vitaal en licht, zelfs wanneer de decibellen de vereiste lawaaigrens naderden, klonk het clowneske Allegro waarvan de lichtvoetigheid in het Presto in lenige galop werd voortgezet door aanstekelijk opgewekte houtblazers.

In het Hallé Orchestra hoor je anderhalve eeuw speeltraditie `in splendid isolation' terug. Maar na de extreem exotische uitvoering van Tsjaikovski's Eerste pianoconcert door de Turkse pianist Fazil Say en het Concertgebouworkest eerder deze week, waren die flarden Britse sound in Sjostakovitsj' Zesde symfonie nauwelijks nog verbazend.

Concert: Hallé Orchestra o.l.v. Mark Elder m.m.v. Isabelle van Keulen (viool). Programma met werken van Matthews, Elgar, Butterworth, Sjostakovitsj. Gehoord: 11/1 Concertgebouw, Amsterdam.