Bot haalt in Berlijn `poetslap over verleden'

Minister Bot van Buitenlandse Zaken was gisteren op bezoek in Berlijn. Bot toonde begrip voor de problemen van de buren, maar hamerde ook op naleving van afspraken.

Minister van Buitenlandse Zaken Bot (CDA) heeft gisteren in de Duitse hoofdstad Berlijn begrip getoond voor het Duitse begrotingsbeleid, maar de Duitsers er naar eigen zeggen ook op gewezen dat Nederland hecht aan de naleving van internationale afspraken en dat het Stabiliteitspact voor de euro van groot belang blijft.

,,Er moet nog eens fundamenteel gesproken worden over het pact'', zei Bot gistermiddag na afloop van gesprekken met zijn Duitse ambtgenoot Joschka Fischer. ,,We zijn een heel end tot elkaar gekomen, maar er ligt nog geen oplossing op tafel.'' Bot zei dat hij Fischer had duidelijk gemaakt dat de schending van het verdrag binnen de Nederlandse politiek hoog was opgenomen en ,,dat er iets moet gebeuren om dat recht te trekken''.

Duitsland, zo maakte Fischer gisteren nog eens duidelijk, blijft bij het standpunt dat het streven naar begrotingsevenwicht op lange termijn noodzakelijk is, maar dat op korte termijn het stimuleren van de economie voorgaat. Minister Bot kwam Fischer daarin enigszins tegemoet. ,,Net zo belangrijk als stabiliteit is het vertrouwen in de economie.'' Daarom, aldus Bot, is economische groei van groot belang.

Van Duitse zijde was, aldus Bot, nog eens onderstreept dat economische groei in Duitsland zich direct vertaalt in economische groei in de Europese Unie. Tijdens een gezamenlijke lunch bracht de staatssecretaris voor Buitenlandse Zaken, Hans-Martin Bury, naar voren dat 1 procentpunt economische groei in Duitsland leidt tot 0,3 tot 0,6 procentpunt meer groei in de omringende landen.

Eind vorig jaar ontbrandde een ongekend felle ruzie tussen Nederland en Duitsland omdat Nederland het niet accepteerde dat Duitsland de regels van het Stabiliteitspact straffeloos overtreedt. Minister Zalm van Financiën (VVD) kapittelde herhaaldelijk zijn ambtgenoot Eichel in het openbaar; Eichel beschuldigde Nederland ervan de sfeer in de Europese Unie te vergiftigen.

Bot zei het te betreuren dat het meningsverschil over het Stabiliteitspact zo uit de hand gelopen was. Te meer daar de confrontatie zijn inziens voorkomen had kunnen worden. Volgens Bot biedt het pact voldoende mogelijkheden voor uitzonderingsposities. Hij wees erop dat hij zelf destijds nauw betrokken was bij de onderhandelingen die aan het verdrag voorafgingen. Bot verwijt de voorzitter van Europese Commissie, Romano Prodi, dan ook dat deze niet bijtijds heeft ingegrepen in de aanzwellende controverse. Tijdige bemiddeling achter de schermen had veel onheil kunnen voorkomen, aldus de voormalige carrièrediplomaat.

De Nederlandse minister was gisteren in Berlijn op een `goodwillmissie'. Al bij zijn aantreden, vorige maand, maakte Bot duidelijk dat Nederland in Europese discussies niet tot in den treuren in haar standpunten moet volharden. ,,Het gevaar dreigt dat de grotere lidstaten ons niet moeten omdat we een te grote mond hebben'', zei hij in een vraaggesprek met de Volkskrant, ,,en de kleinere omdat ze zien dat je met een grote mond niets bereikt.'' Hij kondigde in december ook aan vooral een andere toon aan te zullen slaan jegens de grote lidstaten Frankrijk en Duitsland.

,,Ik heb die andere toon in praktijk gebracht'', zei Bot gisteren tijdens een ontmoeting van twaalf minuten met Nederlandse journalisten in de Nederlandse ambassade in Berlijn. Aan het begin van een jaar waarin Nederland gedurende zes maanden het voorzitterschap van de Europese Unie bekleedt, wilde Bot ,,de poetslap over het verleden halen''.

Na afloop van hun gesprek onder vier ogen hadden Bot en Fischer tijdens een korte verklaring eerder op de dag op het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken de indruk gewekt dat de lucht tussen beide landen inderdaad geklaard is. Fischer: ,,Als er eens ruzie is in een familie, is de familie zelf nog niet in gevaar.'' Volgens Fischer is Nederland een belangrijke partner en een land waarmee Duitsland niet alleen belangrijke economische betrekkingen onderhoudt, maar ook de idealen van een gemeenschappelijk Europa deelt.

De ministers spraken ook over het heikele concept van een kern-Europa. Fischer maakte, aldus Bot, duidelijk dat Duitsland bereid is om met een kleine groep lidstaten verregaande samenwerking af te spreken, mocht de Europese integratie tot stilstand komen. Bot liet daarop blijken dat hij begrip heeft voor gezamenlijke initiatieven van Groot-Brittannië, Duitsland en Frankrijk, maar dat Nederland daar nauwer bij betrokken wil zijn. ,,We willen graag tijdig ingelicht worden en waar mogelijk een bijdrage leveren.''

Bot onderstreepte in dit verband dat Nederland nu al een grote bijdrage levert aan vredesmissies in de wereld. Zijn ambtsgenoot Fischer zou daarop geantwoord hebben: ,,Het is ook in Duits belang jullie erbij te houden, zeker nu de betrekkingen weer op de oude basis doorgaan.''