President Israël nodigt Assad uit

De Israëlische president Moshe Katsav heeft vandaag zijn Syrische collega, president Bashar al-Assad, uitgenodigd om in Jeruzalem zonder voorwaarden vooraf vredesbesprekingen te beginnen.

Premier Sharon wil pas aan tafel met Assad als Syrië ,,stopt met het steunen van terroristische organisaties''. Maar Katsav wettigde vanochtend in een gesprek met Radio Israël zijn voor een ceremoniële president ongebruikelijke bemoeienis: ,,Ik ben de president van Israël en ik heb de bevoegdheid buitenlandse presidenten uit te nodigen. Er is geen twijfel over mogelijk dat president Assad in ernstige moeilijkheden is, en dat zijn bedoelingen niet even oprecht zijn, maar we moeten in alle ernst zijn voorstel om de onderhandelingen te hervatten in een persoonlijke ontmoetingen onderzoeken en niet via de media met elkaar spreken.''

Of Assad de uitnodiging zal aannemen, is twijfelachtig. Volgens een Syrische minister heeft de uitnodiging geen betekenis als Sharon het initiatief niet steunt. Sharon, die alleen onder voorwaarden wil onderhandelen, spreekt vanavond het Israëlische parlement, de Knesset, toe.

Begin december 2003 zei Assad in gesprek met The New York Times dat hij bereid is de vredesbesprekingen met Israël, die in 2000 waren afgebroken, te hervatten. Israël en Syrië verkeren formeel in staat van oorlog sinds de oorlog van 1967 waarin Israël de Hoogvlakte van Golan bezette. In oktober 2003 bombardeerden Israëlische vliegtuigen nog een Palestijns kamp bij de Syrische hoofdstad Damascus. Syrië wil de in 1981 geannexeerde Golan terug, maar Israël is niet bereid de controle over de noordelijke en oostelijke oevers van het Meer van Tiberias terug te geven aan Syrië. Syrië wees in 2000 een compromis – teruggave van de Golan op een strook land bij het Meer van Tiberias na – af.

Het aanbod van Assad heeft de top van het Israëlische politieke en militaire establishment in verwarring gebracht. De algemene inlichtingendiensten hebben Sharon geadviseerd de actie van Assad serieus te nemen. De militaire inlichtingendienst zegt dat Syrië nog altijd actief ,,anti-Israëlisch terrorisme'' steunt. Vice-premier Lapid en minister van Financiën Netanyahu vinden dat Israël moet ingaan om het aanbod van Assad. Anderen vrezen dat de nederzettingen op de Golan ontruimd moeten worden en zijn daarom tegen een onderhandelingen.

Tijdens een ontmoeting met buitenlandse correspondenten heeft Sharon gezegd dat gesprekken alleen maar zin hebben als Syrische troepen verdwijnen uit zuidelijk Libanon en Syrië stopt met het steunen van Hezbollah in Libanon en Palestijnse organisaties als Hamas en Islamitische Jihad. Volgens Sharon zijn vorige maand Syrische vliegtuigen met hulpgoederen naar Bam in Iran gevlogen en met wapens voor Hezbollah, Hamas en Islamitische Jihad teruggekeerd. Iran heeft dat fel ontkend.