Ned. Prom. Orkest wil subsidie

Voor het Nederlands Promenade Orkest, sociaal vangnet voor musici, dreigt faillissement wegens een tekort van zes ton.

Nog twee weken speelt het Nederlands Promenade Orkest, daarna houdt het op te bestaan. Dat heeft het bestuur van het orkest vorige week bekendgemaakt. ,,Het is treurig'', vindt zakelijk leider Marijke Dumbraveanu. ,,We hebben alles geprobeerd om het orkest te redden, waaronder gesprekken met de Amsterdamse wethouder van Cultuur Belliot en staatssecretaris van Cultuur Van der Laan. Vergeefse moeite. Zonder structurele subsidie kan het orkest niet bestaan.''

Het Nederlands Promenade Orkest is binnen het Nederlands orkestenbestel een opmerkelijk ensemble. Het is van origine het symfonieorkest voor musici `met een kleine handicap' als proefspelangst of podiumvrees. Tot op heden was het bovendien een vangnet voor afgestudeerde, werkloze musici. Tweederde van het orkest valt onder de Wet reïntegratie arbeidsgehandicapten, de rest heeft een ID- ofwel Melkertbaan.

Het besluit het Nederlands Promenade Orkest op te heffen, is het directe gevolg van een begrotingstekort van 600.000 euro. Het orkest, dat in 1998 is voortgekomen uit het Amsterdams Promenade Orkest, kreeg bij de doorstart drie miljoen gulden van de gemeente Amsterdam en OCW. De bedoeling was dat het na drie jaar opgenomen zou worden in het kunstenplan 2001-2004. ,,Dat is mislukt'', aldus zakelijk leider Dumbraveanu. ,,Met een commercieel businessplan hebben we sindsdien een aantal jaren succesvol kunnen doorwerken, maar de recessie en de verslechterde subsidie van de ID-banen maakten dat uiteindelijk onmogelijk. Bezuinigen is geen optie. Je kunt moeilijk doorspelen zonder klarinettist.''

Het NPO heeft vooral de laatste jaren een solide plaats verworven in het muziekleven. Het werkt mee aan het TROS-televisieprogramma Una Voce Particolare, waarin bariton Ernst Daniël Smid nieuw klassiek zangtalent scout, en begeleidt jaarlijks de concerten van zo'n dertig amateurkoren. ,,De orkestagenda zit stampvol'', bevestigt Liesbeth Sijsling van de Nederlandse Toonkunstenaarsbond. ,,Dat maakt de situatie zo schrijnend. Wij geloven dat dit orkest uiteindelijk uit de as moet kunnen herrijzen. Maar dan moeten het orkestbestuur en de politiek in de toekomst meer verantwoordelijkheid op zich nemen. Als deze musici hun baan verliezen, kost dat het rijk óók geld – alleen dan uit de WW en de bijstand. Die kosten kunnen ze beter investeren in een overlevingsscenario.''

Tussen het demissionaire orkestbestuur, dat eveneens hoopt op een `alternatief scenario', en de orkestmusici bestaat op dit moment geen contact. ,,Laten we zeggen dat iedereen zijn best heeft gedaan het orkest te redden, maar dat het bestuur daarover anders dacht dan de musici'', zegt fluitiste Ingrid Bocxe, lid van de ondernemingsraad. ,,De overlegsituatie was al langer niet optimaal, waardoor een misschien al eerder noodzakelijke loonsverlaging niet bespreekbaar is gemaakt. Dat is jammer, maar het is gebeurd. Ons doel is nu vooral de gemoederen kalm te houden.''

Tussen bestuur en de musici speelt onder meer nog een conflict over de uitbetaling van televisierechten van Una Voce Particolare. Het orkestbestuur zegt dat het orkest heeft afgezien van die rechten. De ondernemingsraad ontkent dat en blijft aanspraak maken op de rechten. Op aanraden van de vakbonden hebben de musici nu zelf het faillissement aangevraagd, opdat een onpartijdige curator orde op zaken kan stellen. ,,Daarna moeten de kruitdampen optrekken en zullen we zien wat er nog van de spirit over is'', zegt Ingrid Bocxe. ,,Velen van ons willen door, samen opnieuw beginnen. Maar dat is voorlopig alleen nog een intentieverklaring.''