Absint en kritiek bij Amsterdamprijzen

Schrijver Hafid Bouazza stal de show bij de eerste uitreiking van de Amsterdamprijzen voor de kunsten 2003. Er zijn plannen om de afgeschafte prijzen weer in te stellen.

De Absintbar van Hafid Bouazza, een van de drie winnaars van de Amsterdamprijs voor de kunsten, was gistermiddag de levendigste plek van de Stadsschouwburg. De drank – die wegens een alcoholpercentage van 75 procent hier verboden is – had de schrijver uit Frankrijk laten komen. In de foyer was naast een bar ook een podium, waarop onder meer Rudi Fuchs en dichter Menno Wigman optraden. Wigman las voor uit eigen werk, en Fuchs plaatste Bouazza's ,,lichtvoetige schoonheid en taalkundige vindingrijkheid'' in een nieuwe canon van kunstenaars die de ,,karigheid'' voorbij zijn. ,,Daarmee overstijgt Bouazza de individuele nostalgie naar de bloemrijke Arabische taal'', aldus Fuchs.

De optredens in Bouazza's foyer waren drukbezocht, vooral omdat hij enthousiast probeerde zoveel mogelijk mensen naar binnen te lokken. Die gastvrijheid van de schrijver bleef niet onopgemerkt. ,,De architecten en kunstenaars heb ik vanmiddag nauwelijks gezien, maar Bouazza stal de show, hij was een echte gastheer'', concludeerde een vrouw die gratis kaartjes kreeg van het Amsterdams Fonds voor de Kunst, omdat ze er subsidie aanvroeg. Van de optredens van de twee andere winnaars, kunstenaarsinitiatief W139 en architectenbureau MVRDV, sprong de dansvoorstelling van Alexandra Bachzetsis in het oog. Ingeklemd tussen de garderobes danste zij met veel lef en overtuiging op een reeks uitgesleten hitjes. Op andere plaatsen, zoals in de Ajax-foyer, waar de namen van de 1400 medewerkers van W139 op de ramen waren geschreven, bleef het stil.

Burgemeester Job Cohen had de drie winnaars aan het begin van de middag aan een goedgevulde zaal voorgesteld. Naast een prijs van 35 duizend euro mag iedere winnaar, met een door Baukje Trenning ontworpen sjabloon en verf die wordt gebruikt voor wegmarkeringen, een teken achterlaten op een plek naar keuze in Amsterdam. MVRDV (de architecten Winy Maas, Jacob van Rijs en Nathalie de Vries) koos voor een pontje over het IJ, de kunstenaars van W139 voor het Rokin op de plek van het toekomstige metrostation van de Noord-Zuidlijn. Hafid Bouazza koos de ingang van het Vondelpark bij de Vossiusstraat. Het Vondelpark speelt een prominente rol in zijn laatste roman Paravion.

De Amsterdamprijs voor de kunsten werd gisteren voor het eerst uitgereikt. Tot dit jaar waren er achttien Amsterdamse kunstprijzen, die aan kunstenaars uit verschillende disciplines toekwamen. Volgens het Amsterdams Fonds voor de Kunst en cultuurwethouder Hannah Belliot hadden die prijzen niet genoeg uitstraling. In de nieuwe opzet kiest een centrale jury jaarlijks op welke drie terreinen zich `nieuwe ontwikkelingen' hebben voorgedaan. Binnen die terreinen worden vervolgens kunstenaars bekroond. Voorafgaand aan de uitreiking verklaarde juryvoorzitter Hans van Mierlo Hafid Bouazza tot beste representant van de schrijvers ,,die hun wortels in andere culturen hebben''.

W139, eind jaren zeventig opgericht door een clubje Rietveldstudenten, was het oervoorbeeld van het vruchtbare fenomeen `kunstenaarsinitiatief'. MVRDV representeerde de moderne aanpak van architectenbureaus, waarbij onderzoek en analyse centraal staan.

Ulli Jessurun d'Oliveira, oud-bestuursvoorzitter van het Fonds voor de Letteren, betreurt het verdwijnen van de Amsterdamse kunstprijzen. ,,Ik heb de indruk dat de Amsterdamprijs voor de Kunsten primair wordt ingezet voor de promotie van de stad, en daar is het kunstenbudget niet voor bedoeld.''

Ook vindt hij het raar dat alle disciplines met elkaar moeten wedijveren om drie prijzen. ,,De jury wordt zo gedwongen om appels met peren te vergelijken. Bovendien komt iedere discipline nu maar eens in de zoveel jaar aan bod.'' Jessurun d'Oliveira is dan ook van plan om de afgeschafte literaire prijzen, de Busken Huetprijs (voor essayistiek en biografieën), de Multatuliprijs (voor proza) en de Herman Gorterprijs (voor poëzie) nieuw leven in te blazen. ,,Ik ben in overleg met diverse fondsen, waaronder het Bert Schierbeekfonds.''

Aan het eind van de middag loopt Bouazza met een halve fles absint in zijn hand door `zijn' foyer. Opgelucht, vooral omdat hij van tevoren al wist dat hij zou winnen. ,,Bij een prijs die met nominaties werkt, zit ik altijd enorm te nagelbijten.''