Vaak binnen week weer eerste sigaret

De meeste mensen die op 1 januari plechtig beloofden nooit meer te roken, roken inmiddels alweer. Doorgaans heeft de helft tot driekwart van de stoppers de stoppoging na een week gestaakt. Na een maand rookt 80 tot 90 procent weer. En na een jaar is 95 tot 97 procent weer roker. Deze cijfers staan in het net uitgekomen januarinummer van het wetenschappelijke tijdschrift Addiction, en het gaat om mensen die zonder hulp proberen met roken te stoppen.

Ook in Nederland is de slagingskans van `zelfstoppers' laag. Dat concludeerden onderzoekers vorig jaar in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Lang werd aangenomen dat 7 procent van de zelfstoppers na een jaar nog rookvrij is. Maar in werkelijkheid zou dat eerder 4 procent zijn, schrijven de onderzoekers in Addiction.

Nicotinetherapie, waarbij het nicotineshot niet uit een sigaret, maar uit pleisters, kauwgums, zuigtabletten of snufjes neusspray komt, verdubbelt over het algemeen de slagingskans. Een verdubbeling van het succespercentage lijkt indrukwekkend, maar twee keer weinig blijft weinig.

Het antidepressivum Nortriptyline komt met een slagingspercentage van 24 procent als effectiefste uit de onderzoeken, maar artsen mogen het, strikt genomen, niet voorschrijven aan mensen die willen stoppen met roken, omdat het niet voor stoppen-met-roken is geregistreerd.

De conclusie van alle onderzoeken is, schreef een commissie van het College voor Zorgverzekering eind 2002 in een advies aan de minister voor Volksgezondheid, dat de medicijnen wel effectief zijn, maar niet doelmatig. De minister besloot daarop de behandeling niet in het ziekenfonds op te nemen.

De verdubbeling van de slagingskans met nicotinetherapie en een middel als Zyban is een terechte claim, want er zijn onderzoeken waarin na een jaar 17 procent van de nicotinepleistergebruikers was gestopt, tegen slechts 4 procent van de mensen die een neppleister plakten. Onderzoeken laten een relatief groot succes zien, omdat de proefpersonen intensiever begeleid worden.

Begeleiding is waarschijnlijk net zo belangrijk als het nicotineshot, maar begeleiding alleen moet al snel behoorlijk intensief zijn om nog een enigszins aansprekend resultaat op te leveren.

De markt voor de nicotineproducten is per 1 januari zeker verdubbeld, aldus de woordvoerder van Nicorette-fabrikant Pfizer. Maar gedetailleerde cijfers over de januariverkopen zijn er nog niet. Traditioneel zoekt een op de vijf à tien mensen die een stoppoging doen steun bij pleisters, antidepressiva (Zyban en nortryptiline, alleen op doktersvoorschrift verkrijgbaar) en begeleiding. De verwachting is dat, wegens de intensieve campagnes en de strengere Tabakswet, dat percentage nu is gestegen.

Wie een jaar van de sigaret af is, maakt een goede kans voorgoed ex-roker te zijn. Van de honderd rokers die langer dan een jaar zijn gestopt gaan er vijf uiteindelijk toch weer roken.