Sinds wanneer is Michael Jackson zwart? (en moslim?)

Popster Michael Jackson heeft steun gezocht bij de zwarte moslimbeweging Nation of Islam - dat beweren althans de Amerikaanse kranten in de aanloop naar Jacksons seksschandaalproces, leest Paul Steenhuis.

Aan alle donkere wolken die popzanger Michael Jackson omgeven – hij moet aanstaande vrijdag voor het eerst voor de rechtbank in Santa Barbara verschijnen op verdenking van seksueel misbruik van een 14-jarige op zijn ranch Neverland – zijn afgelopen week nieuwe toegevoegd.

We hadden al vermeend seksueel misbruik, inclusief het dronken voeren of bedwelmen van de minderjarige fan en aan die mix van seks, drank en supersterdom, is nu ook ras en geloof toegevoegd. De media in de VS lopen zich warm voor het proces van het jaar.

De serieuze krant The New York Times bracht op 30 december een groot artikel over de omstreden invloed die de zwarte Amerikaanse moslimorganisatie Nation of Islam in het kamp van Jackson zou hebben: Dispute in Michael Jackson Camp over role of the Nation of Islam (NYT 30 dec 2003).

Volgens de krant hebben medewerkers van Jackson, die anoniem wilden blijven, gezegd dat de leden van de zwarte seperatistische moslimbeweging Nation of Islam in feite de macht hebben overgenomen in de Jackson-organisatie.

Aanvankelijk, schrijft de krant, waren leden van de organisatie als bodyguard ingehuurd op Jacksons ranch Neverland, maar geleidelijk zijn ze zich met steeds meer zaken gaan bemoeien, zoals zijn media-optredens, zakelijke contracten en juridische strategie in de misbruik zaak.

Een van Jacksons nauwe zakenrelaties, die normaal dagelijks met hem sprak, in de NYT: `Deze mensen zijn hem eigenlijk aan het hersenspoelen. Dat hebben ze ook geprobeerd met Whitney Houston [een zwarte Amerikaanse zangeres die in de problemen kwam]. Ze bieden een vals gevoel dat ze alles beheersen kunnen. Iedereen is bang voor ze. Ze houden Michael half gevangen.''

Zo zou een hooggeplaatst Nation of Islam-lid, Leonard Muhammad, schoonzoon van Nation-leider Louis Farrahkan, samen met Jacksons advocaat Mark Geragos de lakens uitdelen. Ook zou het tv-interview dat Jackson twee weken geleden voor CBS gaf, 60 Minutes, op aandrang van onder meer Muhammad gegeven zijn, terwijl Jacksons adviseurs tegen tv-interviews zouden zijn, nu de zaak onder de rechter was, aldus de NYT. Jackson zei in dat interview ondermeer dat hij nooit een kind zou misbruiken, en er geen kwaad in zag dat volwassenen met kinderen in een bed slapen: ,,Natuurlijk is dat OK. Waarom niet? Als je een pedofiel bent, als je een Jack the Ripper gaat worden of een moordenaar, is het geen goed idee. Maar dat ben ik niet. Mensen denken aan seks. Mijn geest werkt niet zo. Als ik kinderen zie, zie ik het gezicht van God. Daarom houd ik zoveel van ze.''

Mark Geragos heeft inmiddels de verhalen over de Nation of Islam ontkend. Muhammad, zo liet hij weten, is een van de ongeveer 25 adviseurs die Jackson heeft. En sommige mensen van Jacksons beveiligingspersoneel zijn moslim, maar daarmee nog niet lid van de Nation of Islam.

Dat Jacksons organisatie door de Nation of Islam is overgenomen, is totale onzin volgens Geragos – zoals ook te lezen valt op Jacksons officiële nieuwssite www.mjnews.

com. Geragos zegt in The New York Times wel te weten waar die praatjes vandaan komen: uit het kantoor van de aanklager van Santa Barbara, die de seksueel-misbruikaanklacht tegen Jackson doorgevoerd heeft. Daar wil men er een rassen-zaak (`playing the race card') van maken, zei hij.

Het komt wel meer voor dat min of meer bekende Afro-Amerikanen als ze in het nauw komen, of veroordeeld worden, onder de vleugels van de Nation of Islam een plek vinden: de zwarte burgemeester van Washington DC, Marion Barry, vond er onderdak, nadat hij was gefilmd tijdens het gebruiken van crack, en de van seksuele intimidatie beschuldigde zwarte burgerrechtenvoorvechter Benjamin Chavis – die nu Benjamin Muhammad heet, aldus The Guardian.

De Nation of Islam koppelt geloof aan een sterk besef van zwarte eigenwaarde. De beweging pleit onder meer voor een twee-staten-oplossing in de VS als oplossing voor het rassenvraagstuk: een staat voor zwarte Amerikanen en een voor blanke Amerikanen. Sommige voormannen van de organisatie, die zo'n 20.000 aanhangers kent, hebben antisemitische en antihomo opmerkingen gemaakt.

De tegenwoordige leider, Louis Farrakhan, heeft ooit het jodendom een `geloof van de goot' genoemd, en het christendom een onderdrukkende godsdienst, verbonden aan de slavernij. Bokser Muhammad Ali en politieke activist Malcolm X behoren tot de bekendste leden van de beweging. Tegenwoordig slaat Farrakhan een verzoenender toon aan, aldus de BBC in een portret van de leider. Dat werd ook duidelijk in 1995 tijdens de Million Man March, waarbij ruwweg een miljoen zwarte mannen Washington stillegden in een mars voor verzoening en verbroedering. Het was vooral de Nation of Islam die de mensen op de been bracht.

Nation of Islam heeft eigen scholen, bakkerijen en wasserettes. Farrakhans voornaamste boodschap aan zwarte jongeren is het versterken van zelfrespect door drugsmisbruik tegen te gaan, misdaad en armoede te bestrijden in getto's. Farrakhan (70), die zelf niet drinkt of rookt en al meer dan 40 jaar getrouwd is, heeft ook zwarte hiphoppers opgeroepen minder gewelddadige en drugsverheerlijkende teksten te zingen. Hij houdt jonge zwarte Amerikaanse mannen vaak voor: `Jullie zijn zelf je grootste vijand geworden', aldus de BBC. In de begintijd van de Nation of Islam, in de jaren dertig, was het de blanke die als duivel gezien werd, de zwarte was naar Gods evenbeeld – ook zwart – geschapen.

JEHOVA?

Speelt geloof een rol in de aanklacht tegen Jackson? Zijn advocaten zeggen dat aanklager Tom Sneddon vooral handelt uit wraak, omdat het hem tien jaar geleden niet lukte Jackson voor seksueel misbruik aan te klagen. Maar misschien speelt geloof ook mee, schreef de Britse zondagskrant The Observer afgelopen week: Sneddon is streng katholiek opgevoed, heeft negen kinderen en houdt er volgens de krant strenge morele principes op na.

Volgens The Observer zijn het joodse medewerkers in Jacksons entourage geweest, zoals financiële adviseurs, die moeite hebben met de groeiende invloed van de Nation of Islam, die in hun ogen antisemitisch is. Het was ook een financieel adviseur van Jackson die de bron was van het verhaal in The New York Times dat Jackson een miljoen dollar van de omroep CBS had gekregen voor het 60 Minutes interview, aldus The Observer.

Jacksons eigen geloofsachtergronden zijn volgens de krant onduidelijk: hij was en is misschien nog steeds Jehova's getuige.

Maar in zijn omgeving zijn moslims: zijn kinderjuffrouw Grace Rwarmba is aanhanger van de Nation of Islam, en Jacksons broer Jermaine is moslim, maar zou niet aangesloten zijn bij de organisatie. Eind november vorig jaar zou Michael Jackson op bezoek geweest zijn bij Farrahkan, die, aldus The New York Times, `als een vader' met hem gesproken zou hebben. Ze zouden samen gebeden hebben. Vanaf die tijd zou de bemoeienis met Jackson zijn begonnen.

Maar de Nation of Islam heeft onlangs een verklaring afgegeven, waarin ze stelt dat `geen officiële zakelijke of professionele relatie bestaat met de heer Michael Jackson. De Nation of Islam voegt zich bij duizenden andere mensen die hem het beste wensen.'

Door de associatie met de Nation of Islam lijkt de steeds witter van huidskleur wordende Jackson ineens weer een zwarte broeder geworden, schreef The Guardian deze week. Zwarte commentatoren, zoals op de website BlackAmericaToday.com, hebben al gezegd dat ze het hetzerig vinden Farrahkans naam en die van Jackson op deze manier met elkaar in verbinding te brengen: zo zou je weer rassentegenstellingen kweken zoals die na het proces tegen O.J. Simpson ontstonden. En Askia Muhammad, die schrijft voor de Nation of Islam-krant The Last Call, schreef in de Chicago Tribune onder meer: `Er wordt op Nation of Islam-bijeenkomsten wel bijtende retoriek gebruikt. Maar na bijna drie eeuwen slavernij, gevolgd door 100 jaar van lynchen en rassenscheiding, is niet ieder zwart persoon – in of buiten de VS – er al aan toe om het verleden te vergeten, en om samen elkaars handjes vast te houden in een of ander voor de tv gefabriceerd multicultureel dansfestivalletje en `Kumbaya' te zingen. Maar ik kan u wel verzekeren dat de Nation of Islam geen `haatboodschap' heeft. [...] Zwarte moslims, net als andere moslims, zijn, zoals alle gelovigen en mensen van goede wil, oprecht hard bezig menslievend en vroom te zijn, in een Amerika dat elke dag veel meer tijd aan muziekvideo's besteed dan aan wat voor betekenisvolle dialoog tussen mensen van verschillende geloven en etnische groepen dan ook.'