Oorlogsrecht geldt voor Saddam

De Iraakse oud-president Saddam Hussein heeft officieel de status van krijgsgevangene. Tot die conclusie komen advocaten van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Woordvoerders van minister Donald Rumsfeld willen dat echter niet bevestigen.

Maar volgens een anonieme bron in de top van het Pentagon zou minister Rumsfeld hierover nog geen besluit hebben genomen. Minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell zei van niets te weten. Maar hij voegde eraan toe dat de beslissing daarover bij het Pentagon ligt. Volgens Powell zal iedere gevangene behandeld volgens ,,de internationale afspraken die we daarover hebben''.

Volgens majoor Michael Shavers van het Pentagon was Saddam leider van het Iraakse leger van het oude regime. Daarmee was hij op het moment van zijn arrestatie vorige maand een hoge militair. Dat was volgens Shivers de reden dat het Pentagon Saddam alle rechten geeft die hem toekomen op grond van de Geneefse Conventies. Dat verandert echter niets aan de wijze waarop hij wordt vastgehouden, zei de majoor.

Het besluit is opmerkelijk in het licht van de Amerikaanse houding tegenover de gevangenen van de oorlog in Afghanistan. De meesten van hen worden nog steeds vastgehouden op de Amerikaanse basis Guantánamo Bay in Cuba. Zij hebben geen rechten, geen advocaat en onduidelijk is of en zo ja wanneer zij voor een rechtbank zullen verschijnen.

De status biedt Saddam ondermeer bescherming tegen intimidatie, geweld en druk tijdens ondervragingen. Verder moeten de Amerikanen erop toezien dat hij voldoende te eten en te drinken heeft en goede medische verzorging krijgt.

De Geneefse Conventies bieden krijgsgevangenen ook bescherming tegen al te grote nieuwsgierigheid van het publiek. Critici menen dat de Amerikanen daarom de Conventies hebben geschonden toen ze kort na zijn arrestatie beelden vrijgaven van het medisch onderzoek door een Amerikaanse legerarts. De Amerikanen houden vol dat de beelden nodig waren om het Iraakse volk ervan te overtuigen dat het niet bang hoefde te zijn voor een terugkeer van Saddam Hussein.

Na Saddams arrestatie zeiden de Amerikanen dat hij behandeld zou worden volgens de richtlijnen van de Geneefse Conventies, zonder hem echter officieel de status van krijgsgevangene te geven. ,,Het is zeer ongebruikelijk dat iemand van zo'n hoge rang krijgsgevangen wordt gemaakt'', aldus Shivers ter verklaring. ,,Ik denk dat we eerst precies wilden weten wat de consequenties van zo'n besluit zijn.''