Kruidenbad, crème, epileertang: heeft de metromantoekomst?

Zelfs de Amerikaanse presidentskandidaat Howard Dean noemt zich een metroseksueel: een moderne man die cosmetica niet schuwt en van mooie kleren houdt. Maar wie zit op dit nieuwe type man te wachten, vraagt Tom Kreling zich af. Bij de schoonheidsspecialist.

Daar lig je dan op een witte, gevoerde ligstoel, bij te komen van je allereerste gezichtsbehandeling. In de hoek van de kamer snort zachtjes de open haard. Er komen hier echt veel meer mannen, had Heleen van schoonheidssalon De Terp in Hoogeveen me geprobeerd gerust te stellen. Even daarvoor had ze mijn gezicht onderhanden genomen. Of ik ook natte compressen op mijn ogen wilde. Een warme kersenpittenzak in mijn nek misschien? terwijl ze met stoom mijn gezicht behandelde. Wenkbrauwen epileren was gelukkig niet verplicht, zei ze tot mijn opluchting, waarna ze soepeltjes een masker op mijn gezicht smeerde. ,,Ik kan me voorstellen dat je dat te vrouwelijk vindt', had Heleen gelachen. Hoe kwam ze daar nou bij?

Nu lig ik in een `relaxfauteuil' te wachten op de volgende behandeling van dit `dagarrangement'. Wat je allemaal wel niet moet ondergaan om een moderne man te zijn. Er komt nog heel wat bij kijken ook. Welke geur het kruidenbad moet zijn? Of ik weet wat voor soort huidtype ik heb? Wat voor soort masker ik wil?

ZACHTROZE OVERHEMD

`Plucked her eyebrows on the way. Shaved her leg and then he was a she', zong Lou Reed in 1982. Maar dat ging over een man die een vrouw wilde zijn. Ik laat me nu met deze vrouwelijke technieken in, omdat het me zogenaamd meer man kan maken. Een nieuwe man. Een metroman. Een metroseksueel. Een man zoals vrouwen hem volgens trendwatchers het liefst zien. Een man die cosmetica geen vies woord vindt, die zélf op z'n kleding let, minstens één zachtroze overhemd in de kast heeft hangen, geanimeerd over kunst en cultuur kan praten, niet bang is om zijn zachte en emotionele kant te laten zien én bovendien geen homo is. Om zichzelf in al zijn behoeften optimaal te voorzien, van kleding tot huidverzorging, woont deze zelfbewuste man in een metropool, vandaar metroman.

Afgelopen jaar was deze nieuwe man overal. Juichend presenteerde het reclamebureau Euro RSCG Worldwide in juni de resultaten van een onderzoek naar de toekomst van de man. Conclusie: ,,Deze eeuw heeft de man de moed gevonden om het vrouwelijke domein te ontdekken, zonder angst zijn status als `echte' man te verliezen. Meer en meer mannen zijn bereid dat risico te nemen.' Dus maakt hij zich met plezier de terreinen eigen die voorheen exclusief het domein van de vrouw waren. Verkeert de mannelijke sekse in een identiteitscrisis?

VERBETERDE MAN

Nee, zeggen de deskundigen. De man laat eindelijk de geëffende paden los en verkeert niet in een crisis, hij verbetert zich. Volgens de deskundigen vinden vrouwen deze nieuwe gevoelige man het einde. Je kan er gezellig mee winkelen, gevoelige films mee kijken, ze hebben een luisterend oor en storten ook zelf geregeld hun hart uit.

De metroseksueel heeft tot vorig jaar jarenlang een anoniem bestaan kunnen leiden. In 1994 werd deze nieuwe soort mannen uitgevonden door de Brit Mark Simpson in zijn artikel `Here comes the mirror men' in The Independent. En ondanks het gejuich waarmee de metroman afgelopen jaar definitief omarmd werd, `zijn' uitvinding is volgens Simpson zelf wel degelijk ontstaan uit een identiteitscrisis. Zijn redenering: onder invloed van het feminisme en het uiteenvallen van de traditionele familiepatronen werden mannen hoogst onzeker over hun identiteit. Welke mannen hadden deze crisis ook meegemaakt? Homoseksuele mannen, stelde Simpson. Logisch volgens hem dat de heteromannen de ,,overlevingsstrategieën' van homo's overnamen op zoek naar een nieuwe identiteit. Niet zo verwonderlijk dus dat de nieuwe man homo lijkt, maar het stiekem toch niet is.

De opmars van de metroseksueel was in Amerika vorig jaar niet te stuiten. Op televisie verscheen de nieuwe reality-serie Queer Eye for the Straight Guy waarin vijf homo's iedere aflevering een heteroman klasse en stijl bijbrachten. Aan het eind van elke aflevering is het de bedoeling dat deze vijf mannen een freshly scrubbed, newly enlightened en ultra hip man het licht doen zien.

Elke zichzelf respecterende man lijkt er sinds vorig jaar niet aan te ontkomen zichzelf metro te noemen. De Democratische presidentskandidaat Howard Dean ontving tijdens een verkiezingstoespraakje een compliment over zijn kleding en zag prompt zijn kans schoon zich onder de nieuwe mannen te kunnen scharen. Al moest hij toegeven niet precies te weten wat dat precies inhield. Andere Amerikanen die meer als rolmodel kunnen dienen zijn Brad Pitt, George Clooney en de Australische zwemmer Ian Thorpe. Hij was geen homo, verklaarde de laatste, hij was alleen ,,anders dan wat de meeste mensen verwachten van een Australische man'.

De metroseksueel is in Amerika al zo salonfähig geworden dat de satirici er brood in zien. In een aflevering van South Park eind vorig jaar werden alle mannelijke inwoners van het stadje metro's na een aflevering van Queer Eye gezien te hebben.

SCRUBCRÈME

Er is dus in ieder geval geen reden om me te schamen dat ik vandaag mijn gezicht laat `peelen', maar het als normaal beschouwen? Als ik hardop opper dat dit soort behandelingen toch echt voor vrouwen zijn, leuk zijn als noviteit, maar geen nut hebben, fronst mijn specialiste Heleen haar wenkbrauwen. ,,Waarom is dit alleen voor vrouwen?' vraagt ze. Tja, waarom eigenlijk? Gewoon een overtuiging en tot voor ik hier binnenstapte een ijzersterke. Nu kan ik toch niet ontkennen dat dit best aangenaam is. Zie je wel, ik begin al te twijfelen aan mijn identiteit. En scrubcrème heb ik wel eens gebruikt, moet ik haar ook nog eerlijk toegeven. Zou ik dan toch?

Om een transformatie wat makkelijker te maken voor de onzekere man die nog in zijn rechtgeaarde heteroseksualiteit was blijven steken, verscheen afgelopen jaar het boekje The metrosexual guide to style, a handbook for the modern man. Enkele onvergeeflijke kledingmisdaden volgens dit boekje: witte schoenen, kleurige vesten, kersttruien en bandplooi-broeken. Enkele onmisbare kledingstukken en accessoires: goede witte T-shirts voor onder witte overhemden, goede zwarte T-shirts voor onder zwarte overhemden, een duur gewoon horloge en een duur sporthorloge.

GEZEUR

De materiële kant van de nieuwe man is duidelijk. Maar hoe staat het met de immateriële kant, het zachte en gevoelige? Wie zit daar eigenlijk op te wachten? Dat vrouwen een man willen die gevoelig is en daar ook nog over praat, berust op een groot misverstand, verzuchtte een collega vorige week tegen mij. ,,Ze zeggen het echt, maar dat ze het werkelijk willen is een mythe. Echt. Ik heb wel eens van die dagen dat ik wat huilerig ben en dat wordt zelden op prijs gesteld. Het mannelijk gevoelsleven wordt dan steevast afgewezen als gezeur.'

Dat is een typisch kenmerk van de metroman: hij is ontzettend met zichzelf bezig en moet dat vervolgens ook de hele wereld kenbaar maken. Hij is kortom niks anders dan een narcistische dandy. Maar zo kun je jezelf niet voorstellen en daarom is de term metroseksueel een geschenk uit de hemel.

Maar dat narcisme is nog niet eens het grootste bezwaar. Tot in de poriën gereinigd bekruipt me opeens het angstige gevoel dat wat begon als antwoord op een identiteitscrisis, deze slechts verergert. Een heteroman staat in contact met zijn vrouwelijke kant, is toch echt een man, lijkt een homo, is dat niet, maar vindt het niet erg daar voor te worden aangezien. Waar is het gechargeerde hokjesdenken gebleven, dat het leven een stuk eenvoudiger maakt?

Gelukkig is er hoop. Schepper Mark Simpson heeft zich inmiddels al weer afgekeerd van zijn creatie en zich verontschuldigd. Door de commercie is de metroman verworden tot ,,het monster van Frankenstein met een perfecte huid'. Terugblikkend had hij liever over honkbal geschreven. Nu maar hopen dat 2004 het jaar wordt van een van zijn nieuwste creaties: de retroseksueel: een man die pertinent weigert zijn wenkbrauwen te plukken of haarproducten te gebruiken.

Gerectificeerd

Thorpe

In het kader 10 jaar metroman of metroseksueel (10 januari, katern Leven, pagina 1) wordt de Australische schaatser Ian Thorp genoemd als voorbeeld van een metroman. Bedoeld is de Australische zwemmer Ian Thorpe.