Groei in Europa zet door ondanks dure euro

,,Ondanks de luchthartige voorspellingen over de groei van het binnenlands bruto product verbetert de economie maar langzaam'', zo maant het Amerikaanse weekblad BusinessWeek de optimisten tot voorzichtigheid over de vooruitzichten. Want de groeiende productiviteit is goed voor sectoren waar veel vraag is, maar leidt tot overcapaciteit in sectoren als de telecommunicatie, het bankwezen, de bouw, en de verwerkende industrie.

,,Dat beperkt'', schrijft het blad, ,,de mogelijkheden de prijzen en de winsten te verhogen.'' En het is er ook de oorzaak van dat de werkloosheid niet afneemt maar blijft schommelen rond de 6 procent. ,,Het herstel is opmerkelijk onevenwichtig'', zo tempert het blad de vreugde nog meer. Volgens het onderzoekbureau Economy.com zal de groei van het laatste halfjaar nog een halfjaar aanhouden om daarna te verpieteren. Tegelijkertijd zal de rente stijgen en zullen de consumptieve bestedingen verminderen. Het blad voorspelt daarom dat de groei van het bruto binnenlands product de tweede helft van dit jaar zal dalen van 4,2 tot 3 procent. En dat maakt het probleem van de overcapaciteit alleen maar groter.

Eind vorig jaar gebruikte de Amerikaanse industrie maar 75,7 procent van haar capaciteit, blijkt uit gegevens van de Amerikaanse centrale bank. Dat is 8 procent minder dan in de hoogtijdagen in 1997 en eveneens minder dan het gemiddelde van 81,3 gerekend over dertig jaar. Sommige sectoren, vooral de verwerkende industrie, zullen volgens het blad de overcapaciteit te lijf gaan door vestigingen in Amerika te sluiten en de productie uit te besteden naar het buitenland, met name naar China. Dat land nam al 147.000 van dat soort banen over uit de VS, en dat zullen er in 2004 alleen maar meer worden.

Natuurlijk is het waar dat Amerika de laatste drie jaar 2,7 miljoen productiebanen is kwijtgeraakt, maar dat is niet het hele verhaal, schrijft het Amerikaanse maandblad Business 2.0. Want het voordeel van lage lonen in landen als China en Rusland gaat gepaard met langere levertijden, hogere vervoerskosten, en meer bureaucratie en corruptie. Bovendien, als de concurrenten het werk ook uitbesteden, is het kostenvoordeel snel verdwenen. Maar belangrijker is dat uitbesteding het innovatievermogen van de onderneming in kwestie aantast. Immers, de contacten tussen de ingenieurs en de productiemedewerkers worden door uitbesteding onmogelijk. Maar, zo erkent het blad, dat laatste argument is alleen van belang voor bedrijfssectoren die sterk leunen op wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling, zoals de biotechnologie, de farmacie, en de luchtvaart.

Dankzij de val van de dollar ziet het er goed uit voor de euro en Europa, meent het Duitse weekblad Die Zeit. Sinds november is de waarde van de euro al weer 8 procent gestegen. In theorie is dat schadelijk voor de export, maar in de praktijk valt het reuze mee, dankzij de mondiale opleving, schrijft het blad op gezag van John Lipsky, chef economie van de investeringsbank JP Morgan Stanley. Het blad meent dat de huidige situatie doet denken aan de jaren tachtig, toen de Europese munteenheden gezamenlijk in twee jaar tijd bijna twee keer zoveel waard werden ten opzichte van de dollar. Desondanks groeide de Duitse economie toen toch nog met ruim 2 procent per jaar.

Het blad wijst erop dat het Duitse bedrijfsleven wel veel naar de VS exporteert maar dat 40 procent van de Duitse export bestemd is voor landen binnen Europa. En omdat de inflatie in Duitsland erg laag is, hebben de Duitse bedrijven op dit moment ,,duidelijk meer lucht dan de concurrenten in Frankrijk, Spanje en Italië''. Daar komt bij dat veel grote ondernemingen die veel exporteren naar de VS verzekerd zijn tegen de wisselvalligheden van de wisselkoersen. Maar het hele verhaal komt op losse schroeven te staan, erkent het blad, als de Amerikaanse groeivoorspellingen uitkomen. Want zodra de deviezenhandelaren ervan overtuigd zijn dat de groei doorzet, zullen ze weer gokken op de dollar en is de euro uit de gratie.

Wat er ook gebeurt, Jean Claude Trichet, de opvolger van Wim Duisenberg bij de Europese Centrale Bank, zal trouw blijven aan het handhaven van de prijsstabiliteit, voorspelt het Britse maandblad EuroBusiness. Hij staat bekend als een groot voorstander van het Stabiliteitspact.

Daarom zal hij zich blijven verzetten tegen de Franse en Duitse druk om de euro goedkoper te maken.

Die druk zal alleen maar groter worden, want het is heel waarschijnlijk dat de euro nog verder zal stijgen, misschien wel tot 160 dollarcent, denkt het Britse weekblad The Economist. Dat komt doordat de dollar nog 20 procent moet dalen om het tekort op de lopende rekening significant te verkleinen. Maar geen nood, de economie in de eurozone zal dit jaar herstellen. Het blad voorspelt dat de groei van het bruto binnenlands product zal toenemen van 0,5 procent in 2003 tot 1,9 procent dit jaar. Het blad denkt dat de Europese Centrale Bank voorlopig geen aanstalten zal maken om de rente te verlagen, maar eerst zal proberen om te interveniëren door euro's te verkopen en dollars aan te kopen.