Asielzoekers moeten naar vertrekcentra

Minister Verdonk (Vreemdelingenbeleid) gaat afgewezen, uitgeprocedeerde asielzoekers tot hun uitzetting in `vertrekcentra' plaatsen. De vier grote gemeenten zullen deze groep uit hun woning zetten.

Verdonk is het gisteren met Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht eens geworden over deze nieuwe aanpak, zegt een woordvoerder van de minister.

In december raakte Verdonk in conflict met de gemeenten die weigerden mee te werken aan het verwijderen van asielzoekers – en daarmee aan de uitvoering van de wet – zolang de minister niet voor deze groep met een speciaal uitzetbeleid kwam. Het gaat om enkele duizenden uitgeprocedeerde asielzoekers, die hier vaak al jaren zijn. Zij moeten volgens de wet terugkeren naar het land van herkomst, maar belanden in de praktijk na uitzetting uit hun opvangwoning vaak op straat of in speciale opvangcentra van hulporganisaties en gemeenten. Anderen blijven in hun opvangwoning, waardoor asielzoekers die wel toegelaten worden, niet vanuit asielzoekerscentra kunnen doorstromen naar een huis.

Kort voor het kerstreces drong de Tweede Kamer, mede met het oog op de feestdagen en de te verwachten toestroom als gevolg van het aflopen van de pardonregeling, bij Verdonk aan op tijdelijke terughoudendheid bij de uitvoering van de wet. Een ruime meerderheid steunde de motie van de regeringspartijen CDA en D66 om asielzoekers niet op straat te zetten. De derde coalitiepartner, VVD, stemde net als de LPF tegen.

In eerste instantie weigerde Verdonk de motie uit te voeren omdat ze, zoals ze zei, gebonden was aan de wet en de motie daarmee in strijd was. Maar tijdens een ingelast overleg tijdens het reces, kort voor Kerstmis, toonde ze zich bereid de motie wel `materieel' recht te doen zodat `schrijnende gevallen' zouden worden gevrijwaard van verwijdering uit de opvang.

De komende weken zal de minister de bereikte overeenkomst verder uitwerken, zo heeft ze toegezegd. Zo moet er onder meer helderheid komen over het aantal vertrekcentra dat nodig is en waar deze worden gevestigd.

Verdonk verwacht nog in januari de Tweede Kamer over de precieze invulling te kunnen informeren. Eerder kwam ze al met een aangescherpt uitzetbeleid voor nieuwkomers.

De vertrekcentra krijgen een andere functie dan de reeds ingerichte uitzetcentra, onder meer in Rotterdam. Deze zijn bedoeld voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers van wie duidelijk is dat zij op korte termijn terug kunnen naar hun land van herkomst. In de nieuwe vertrekcentra moeten de asielzoekers in voorkomende gevallen langer kunnen verblijven, omdat de terugkeer vaak nog helemaal moet worden geregeld.

De Kamer reageert postief op het akkoord van Verdonk met de vier grote gemeenten. De oppositiepartijen beschouwen het als een stap in de goede richting.

Volgens D66-woordvoerder Lambrechts is het akkoord geheel in lijn met de wensen van D66 en van de hele Kamer.