`Veel gif in gekweekte Schotse zalm'

Wie vanavond een moot supermarktzalm in de pan legt, omdat de omega-3-vetzuren zo goed zouden zijn voor hart en bloedvaten, speelt met zijn leven. Tenminste, dat zeggen Amerikaanse wetenschappers. Ze vonden in zalm uit kwekerijen in Schotland en de Deense Faerøer-eilanden zoveel kankerverwekkende chemicaliën, dat ze adviseren die vis per maand niet vaker dan één à twee keer te eten. Zwangere vrouwen kunnen deze vis zelfs beter helemaal mijden. ,,Consumptie van gekweekte zalm uit de Atlantische Oceaan kan gezondheidsrisico's wekken die afdoen aan de gezonde effecten van visconsumptie'', schrijven ze vandaag in het weekblad Science.

Bron van de vervuiling in Atlantische kweekzalm – wilde zalm en kweekzalm uit de Stille Oceaan en Chili is minder giftig – is hun voedsel: de eiwitrijke brokjes die voornamelijk worden gemaakt van andere, in het wild gevangen vissen. De gifstoffen die deze vissen hebben opgenomen uit het zeewater – zoals kankerverwekkende pcb's, dioxines en de insecticides toxaphene en dieldrin – worden zo overgebracht in de zalm, met na verloop van tijd hogere concentraties dan in wilde zalm, die een ander dieet heeft.

Het onderzoek is niet het eerste in zijn soort. In 2001 deed een vergelijkbaar Brits-Canadees onderzoek stof opwaaien. De Amerikanen, deels verbonden aan de universiteit van Idaho, zeggen wel het meest omvangrijke en representatieve onderzoek te hebben gedaan. Ze kochten in totaal twee ton zalm – als filet in de supermarkt en als hele vis bij groothandelaars – in Europa, de VS en Canada, waarmee 246 monsters gemaakt werden voor de proeven. In geen van de monsters overschreed de giftigheid de norm van het Amerikaanse bureau voor voedselveiligheid, de FDA. Maar die risicoanalyse is volgens hen te beperkt, want niet gebaseerd op langdurige blootstelling aan meer dan één gifstof. Ze baseerden hun analyse daarom op een methode van het Environment Protection Agency (EPA), die leidde tot het ,,stringente eetadvies'' voor Schotse kweekzalm.

De grootste Schotse vakorganisatie van zalmkwekers, Scottish Quality Salmon (SQS), heeft boos gereageerd en noemt het onderzoek ,,doelbewust misleidend''. Volgens SQS voldoet de zalm aan Europese normen en die van de Amerikaanse FDA. Sir John Krebs, voorzitter van het Britse Food Standard Agency (FSA) zei vanochtend dat ,,de bekende voordelen van zalm eten blijven opwegen tegen de mogelijke risico's''.