Nauwelijks groei donororganen

Het aantal orgaandonoren is het afgelopen jaar licht gestegen. Dat blijkt uit de voorlopige jaarcijfers van de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS). In 2002 waren er 202 postmortale orgaandonoren (donoren van wie na de dood één of meer organen werden uitgenomen), in 2003 waren het er 222.

Ondanks die stijging is er nog steeds sprake van een fors tekort aan donororganen. Op 31 december vorig jaar stonden er 1411 mensen op de wachtlijst voor een orgaantransplantatie – de meeste patiënten wachten op een nieuwe nier.

Uit de voorlopige cijfers van de NTS blijkt dat het aantal weefseldonoren (zoals huid, hoornvlies voor ogen) vorig jaar is gestabiliseerd, na een jarenlange stijging van tien tot vijftien procent. In 2002 waren er 1823 weefseldonoren, vorig jaar 1820.

Het aantal donaties bij leven, ten behoeve van niertransplantaties, is vorig jaar met vier procent gedaald, van 199 in 2002 naar 192 vorig jaar.

Dit jaar wordt de Wet op de Orgaandonatie uit 1998 opnieuw geevalueerd. Overwogen wordt of het huidige systeem van donorregistratie, waarbij mensen schriftelijk kunnen aangeven of ze donor willen zijn, moet worden vervangen door een systeem waarbij mensen automatisch donor zijn na overlijden, tenzij ze daartegen bezwaar hebben aangetekend. In België en Oostenrijk, waar een dergelijk `geen-bezwaar-systeem' geldt, is de wachttijd voor een niertransplantatie anderhalf jaar korter dan in Nederland.

In de regio Rotterdam wordt sinds oktober vorig jaar geprobeerd het aantal donoren te verhogen door middel van een call center. Het is de bedoeling dat zes ziekenhuizen uit de regio iedere overledene die jonger is dan 76 jaar bij dat call center aanmelden. Deskundigen gaan dan na of de overledene een potentiële donor is of niet. Als dat zo is, wordt een zogenoemde `requester' ingezet voor de opvang en begeleiding van nabestaanden.

Achtergrond van dit project is het idee dat er nu nog te veel potentiële donoren niet worden herkend door artsen en verpleegkundigen. Daarnaast zou er in de ziekenhuizen nog steeds schroom bestaan om nabestaanden te confronteren met de vraag om donatie. Door de inzet van de `requester' wordt deze schroom weggenomen.