`Kruidvatpubliek wil grote namen'

Drogisterijketen Kruidvat gaat zelf boeken uitgeven die zo'n derde goedkoper zullen zijn dan vergelijkbare titels. Pas als er topauteurs exclusief naar Kruidvat gaan, vormt dit initiatief een bedreiging voor andere uitgevers.

De Albert Heijn doet het, de Hema doet het, Free Record Shop doet het: boeken verkopen. Kruidvat, de afgelopen jaren ongekend succesvol met de verkoop van klassieke cd-series, verkoopt ook al enkele jaren boeken. Buiten de geëigende kanalen van de boekhandel om worden er boeken verkocht door branchevreemde bedrijven die graag een graantje meepikken van bestsellers. Uitgevers werken welwillend mee: ze verdienen aan de verkoop van de rechten. Het kan succesvolle titels die over hun hoogtepunt heen zijn lijken nog een tweede of derde leven geven. Het verschilt niet van hun eigen productie van goedkope pockets. Elke nieuwe editie (nieuw omslag, formaat en/of papier) krijgt een nieuwe prijs. De vaste boekenprijs wordt immers niet vastgesteld per titel, maar per editie.

Nieuw is dat een branchevreemd bedrijf aankondigt op grote schaal nieuwe titels te gaan uitgeven en zelf auteurs te gaan benaderen. Dat maakt Kruidvat tot een normale uitgeverij. Met het verschil dat de uitgever tegelijk een exclusief distributiekanaal bezit: bijna 600 winkels. De prijs van de eigen uitgaven zal grofweg een derde lager liggen dan van vergelijkbare thrillers, tuin-, kook- en kinderboeken. Dat is niet zo veel als bij gerecyclede titels, die tot driekwart goedkoper zijn. Zelf boeken maken is toch duurder.

De vergelijking met prijzen van andere boeken en dus met de vaste boekenprijs is louter theoretisch. De vaste boekenprijs geldt pas als boeken via meerdere kanalen worden verkocht. De uitgever stelt een inkoopprijs vast, waarop een marge van veertig procent wordt gelegd door de boekhandel. Een zelf vervaardigd boek dat alleen in de eigen winkel te koop is, zoals Kruidvat doet, geldt als een uitgave in eigen beheer. Er hoeft geen `vaste boekenprijs' te worden vastgesteld, omdat niemand anders de boeken kan verkopen.

De boekenwereld neemt de concurrentie van Kruidvat pas serieus als er een echte bestseller exclusief wordt binnengehaald: Harry Potter of de nieuwe Grisham. Joop Boezeman, directeur van uitgeverij Bruna (geen onderdeel van de Brunawinkelketen): ,,Het Kruidvat-publiek komt alleen op grote namen af en Kruidvat biedt geen topauteurs. Ik denk niet dat ze hetzelfde kunstje kunnen uithalen als met de cd`s. Ze gaan volstrekt onbekende auteurs aanbieden op smakelijke displays. Maar Jance, de thrillerauteur waar ze nu mee schermen, is toch van een ander kaliber dan Bach en Mozart. Ik heb de meest recente boeken van Jance laten lopen. De man had tien jaar geleden een aardig debuut, daar heb ik nog op geboden, maar daarna nam de kwaliteit snel af. Zijn debuut ging naar Luitingh-Sijthoff, die er een paar boeken later mee ophield.''

Als Kruidvat toch topauteurs binnenhaalt, wordt het een ander verhaal. ,,Alles heeft zijn prijs. Maar Nicci Gerard wil echt geen lagere voorschotten. En de vraag is of een schrijver exclusief bij een drogisterij verkocht wil worden. Auteurs zijn daar gevoelig voor.''