VS laten 500 gevangenen in Irak vrij

Als gebaar van goede wil heeft het Amerikaanse civiele bestuur in Irak gisteren de vrijlating aangekondigd van 500 van de in totaal 12.800 gevangenen die in detentiekampen in het land worden vastgehouden.

De bekendmaking van hoogste bestuurder Paul Bremer op een perconferentie in Bagdad viel samen met de bekendmaking van de aanhouding van 80 Irakezen op verdenking van betrokkenheid bij guerrilla-acties. Vandaag volgde de arrestatie van tientallen mensen in de noordelijke oliestad Kirkuk, waar etnische spanningen de afgelopen weken hoog zijn opgelopen.

De aangekondigde vrijlatingen werden meteen toegejuicht door de maandvoorzitter van de Iraakse regeringsraad, Adnan Pachachi. Volgens hem hebben de Amerikanen beloofd de komende paar maanden duizenden van de gedetineerden te laten gaan. De eerste 100 zouden vandaag al vrijkomen. Het gaat om mensen zonder `bloed aan hun handen'; volgens een militaire zegsman vooral mensen die zijn opgepakt bij operaties waarbij ook ,,gevaarlijker personen'' zijn gegrepen en misschien ook wapens.

De vrijlating van Irakezen die zonder vorm van proces voor onbepaalde tijd worden vastgehouden is een belangrijke eis van de Iraakse gemeenschap en stamleiders. Volgens mensenrechtenactivisten zijn veel families op zoek naar verwanten die op een gegeven moment zijn opgepakt en van wie vervolgens niets meer is gehoord. Bremer zei wat dit betreft dat verwanten van mensen die niet worden vrijgelaten meer toegang tot hun familieleden krijgen.

Irakezen die zich vanochtend verzamelden bij de Abu Ghraibgevangenis in Bagdad in afwachting van de eerste vrijlatingen, klaagden over ongefundeerde aanhoudingen. Hun claims betroffen Bedoeïenen die waren opgepakt terwijl ze hun schapen hoedden, een zoon die was meegenomen omdat hij in de buurt was bij een aanval op Amerikaanse troepen, een naam die aan de Amerikanen was doorgegeven uit wraak voor een onderlinge ruzie en een vader die was gearresteerd omdat hij een geweer in zijn auto had.

,,Iedereen in Irak heeft een wapen'', zei Karim Mohammed (30) die samen met zijn broer werd aangehouden maar tien dagen geleden werd vrijgelaten. Hij zei dat de politie naar zijn broer had gevraagd maar hen allebei had meegenomen toen ze een kalasjnikov in hun huis aantroffen. ,,Het zijn allemaal valse beschuldigingen'', zei hij. ,,Iemand die wraak wil nemen gaat gewoon naar de Amerikanen en meldt dat een persoon een verzetsstrijder is.''

Bij een mortieraanval op een Amerikaanse basis ten westen van Bagdad werd gisteravond een Amerikaanse militair gedood en werden 35 soldaten gewond. In totaal zijn nu sinds 1 mei 216 Amerikaanse militairen bij aanvallen om het leven gekomen.