Het begrip respect

De heer Ellian gaat in zijn column `De gouden kroon voor achterlijkheid' in Opinie & Debat van 27 december wel heel woest om met het begrip respect. Verwijzend naar feodale systemen maakt hij ten onrechte `respect' synoniem aan `onderworpenheid'. Na zijn inleiding over feodale praktijken gaat hij zelfs zó ver benoemingen van burgemeesters en commissarissen van de koningin nog hiertoe te rekenen, terwijl dit toch in alle openheid en met inspraak plaatsvindt. Zijn beschouwingen blijken echter een aanloop te zijn voor kritiek op de benoeming van vooraanstaande ex-politici (Dijkstal en Rosenmöller) in de `Commissie voor de participatie van allochtone vrouwen' en op de brief van Wallage over het gedrag van Hirsi Ali. Zowel Dijkstal als Wallage doet slechts een beroep op respect voor andersdenkenden. Ellian lijkt vooral daartegen te fulmineren. Hoewel hij zegt niet de parallel met Hitler te willen trekken, legt hij wel verbanden.

Ellian geeft in zijn column een krachtige definitie van de democratische maatschappijvorm. Aan deze definitie ligt echter ook respect voor andersdenkenden ten grondslag. En het is dan ook ondemocratisch, als oprechte oproepen tot respect door Ellian in de door hem geschetste sfeer worden geplaatst. Als oproepen tot respectvolle omgang met elkaar zo kwaadaardig worden bejegend als Ellian doet, is dat slecht voor onze democratie. Want het gaat hier bepaald niet om angstaanjagende feodale, fundamentalistische of maffiose vormen van respect, maar om respect dat leidt tot vertrouwen tussen mensen.