Het Beeld

Het duurde even voordat er bewegende beelden beschikbaar waren van het bliksembezoek dat premier Balkenende gistermiddag aan As-Samawah bracht. En toen ze eindelijk gepresenteerd konden worden in de late bulletins van RTL Nieuws en NOS Journaal – verschillende selecties uit dezelfde beelden – bleken ze er niet zo best uit te zien.

Wat zijn de redenen voor een regeringsleider om een hapje mee te eten met zijn manschappen in Irak? De meest voor de hand liggende is uiteraard het hart onder de riem. Toch werd Balkenende in het Nederlandse hoofdkwartier niet met gejuich ontvangen, zoals president Bush met Thanksgiving in Bagdad. Ook Jiskefet had het anders voorspeld.

In de achtuureditie van het NOS Journaal werden keurige foto's van het bezoek begeleid door het geluid van een radioreportage van Jeroen de Jager. Die radioproductie zou de hele avond de meest informatieve verslaggeving blijven. Mariniers reageren kil-vijandig als De Jager vraagt wat ze van het hoge bezoek vinden: ,,Heeft u een reactie?'' ,,Nee, dank u wel, geen commentaar.'' Een andere militair vindt het `wel leuk'. Niet meer dan dat? Neen, het is wel leuk, en nu moet ik weer naar mijn post, doei!

Ook in de radio-uitzending valt de speech te beluisteren van de minister-president die refereert aan het in hechtenis nemen van de sergeant-majoor, sinds eergisteravond door Nova `Erik O.' genoemd. ,,Dat was geen beslissing van politieke of militaire bazen'', licht de premier toe in Jip-en-Janneketaal, ,,maar uitsluitend van het openbaar ministerie.'' O, gelukkig, moeten de manschappen toen gedacht hebben, de trias politica komt ongeschonden uit dit avontuur.

Zo'n operatie dient altijd nog een ander doel: het verhogen van de populariteit van de bewindsman aan het thuisfront. Essentiële voorwaarde is dan het meenemen van de benodigde media, waaronder minimaal een professionele cameraploeg. De tot nu toe door geringe medewerking van de militaire autoriteiten zeer onbevredigende informatievoorziening uit de provincie al-Muthanna vond een dieptepunt in de beelden van Balkenendes nasi-gorengoffensief. Alleen op de foto's in het achtuurjournaal zag je nog iets van eetactiviteiten, in tegenstelling tot de later arriverende bewegende beelden die lijken te zijn gemaakt met een amateurcamera. In hun grauwe groezeligheid halen ze nauwelijks uitzendkwaliteit. Wel lijkt er een professionele cameraman aan het werk te zijn geweest, want het is netjes gedraaid, met een typische NOS Journaal-achtige close-up van natte voeten in de modder.

Zou de goeie camera onklaar zijn geraakt? De meest perfide hypothese is dat het de bedoeling was om de beelden er zo authentiek mogelijk uit te laten zien; per slot van rekening droeg Balkenende ook een vrijetijdstrui en niet z'n gebruikelijke werkkleding. Vooralsnog denk ik dat de propagandamachine van Bush gewoon veel beter werkt dan die van Balkenende. Er gaat natuurlijk nog veel meer nieuws uit Zuid-Irak komen. En dan hoop je toch dat de televisie er bovenop zal zitten.