`Bidt dat er geen beving in Teheran komt'

Een Iraanse leider wil de hoofdstad verhuizen naar een veiliger plek. Teheran staat namelijk in aardbevingsgebied. Maar een deskundige denkt dat het verstandiger is essentiële gebouwen te versterken.

Een weids uitzicht over de Iraanse hoofdstad Teheran. Het besneeuwde Alborzgebergte en een uitloper daarvan omarmen de stad in de vorm van een halve maan. De smog die normaal boven de stad hangt, is verdwenen door een zuchtje wind. Zo ver het uitzicht reikt staan er woontorens in aanbouw. Twaalf miljoen mensen wonen hier recht boven zes grote en 60 kleine breuklijnen. De voorzitter van de Iraanse Nationale Veiligheidsraad heeft daarom na de aardbeving in Bam voorgesteld de regeringszetel te verhuizen naar een veiliger plek.

Volgens diverse onderzoeken kunnen er bij een aardbeving zoals op 26 december in Bam plaatshad, tussen de 300.000 en 1,5 miljoen doden vallen in Teheran. Daarnaast zou er een machtsvacuüm kunnen ontstaan in het land, aangezien de Iraanse overheid ook zou worden weggevaagd. Hassan Rowhani, voorzitter van de Nationale veiligheidsraad, wil dit weekeinde gaan praten over een eventuele verhuizing van de regering. Waarheen is nog niet duidelijk. Een beslissing hierover moet eind maart vallen.

Het plan is niet nieuw. Al in 1989 en 1991 werd er over een soortgelijk idee gepraat. Teheran ligt niet alleen recht boven actieve breuklijnen, het is door de enorme hoeveelheden smog een van de meest vervuilde steden ter wereld. Daarnaast is de stad overbevolkt. Sinds de islamitische revolutie in 1979 is de Iraanse hoofdstad gegroeid van vier miljoen inwoners naar 12 miljoen anno 2004. Overdag zijn er volgens schattingen 14 tot 16 miljoen mensen in de stad. Met name de afgelopen vier jaar is er enorm veel en hoog gebouwd in Teheran. Om geld te verdienen verkocht de toenmalige hervormingsgezinde gemeenteraad duizenden bouwvergunningen, zodat er nu flats van tien verdiepingen of meer bovenop grote breuklijnen staan.

Het gebouw van het Iraanse Aardbeving Constructie en Seismologisch Instituut is een van de weinige die een beving ongeschonden zullen doorstaan. ,,Dit gebouw is echt ijzersterk'', zegt professor J. Nateghi. Het is aan de buitenkant verstevigd met ijzeren dwarsbalken. ,,Dat zou bij meer gebouwen moeten gebeuren.''

Nateghi, crisismanager en expert in aardbevingsbestendige constructie, denkt dat het beter is om essentiële gebouwen te versterken, dan de hele hoofdstad te verhuizen. ,,Dat kost veel te veel geld en dat heeft Iran niet. Daarnaast mislukken dit soort plannen meestal.'' Volgens Nateghi is de Iraanse overheid de dreiging de afgelopen jaren onder ogen gaan zien. Er is 40 miljoen dollar beschikbaar gesteld om zwakke gebouwen in kaart te brengen. ,,En wat blijkt: 96 procent van alle gebouwen voldoet niet aan de norm'', zegt Nateghi.

Twee jaar geleden was er een onderzoek waaruit bleek dat veel mensen in Teheran zouden sterven bij branden die na een aardbeving konden uitbreken. De brandweer zou niet veel kunnen doen want de meeste van de kazernes zijn zo zwak dat ze ook zouden instorten. ,,Nu moet de overheid doorzetten en dat soort gebouwen verstevigen'', stelt Nateghi. Daarnaast vindt hij dat er een einde moet komen aan de migratie naar Teheran vanuit het land.

Mehdi Chamran, voorzitter van de – nu conservatieve – gemeenteraad van de stad, heeft er geen problemen mee als overheidsgebouwen uit Teheran zouden vertrekken. ,,Er zitten hier bijvoorbeeld hoofdkantoren van havenbedrijven die werken aan de Kaspische zee en de Golf. Die kunnen ook daarheen verhuizen'', vindt Chamran. Hij denkt ook dat de buitenlandse ambassades elders kunnen worden ondergebracht. ,,Maar dan hebben we in totaal misschien één miljoen mensen minder, dat scheelt niet zoveel.'' De voorzitter van de gemeenteraad maakt zich zorgen over Teherans arme wijken in het zuiden, waar abominabel is gebouwd.,,Deze mensen zullen altijd in Teheran blijven omdat de stad ook het economische centrum van het land is'', denkt hij.

Volgens constructiedeskundige Nateghi, is de spanningsboog na een aardbeving in Iran erg kort. ,,Eerst worden er heel ambitieuze plannen bedacht maar na twee maanden zijn er dringender zaken. En zo gaat het eigenlijk overal ter wereld na aardbevingen.''

De nieuwe, eveneens conservatieve burgemeester van Teheran, Mahmoud Ahmadi-Nejad, heeft ook zijn oplossing. Hij heeft een leus gelanceerd met als doel een aardbeving te voorkomen. `Bidt dat er geen aardbeving in Teheran komt', is het nieuwe motto van de gemeenteraad. Professor Natehgi: ,,Dat geeft het volk tenminste hoop en rust.''