Het nieuws van 8 januari 2004

Mars in beeld

De spectaculaire kleurenfoto van de planeet Mars die deze krant gisteren op zijn voorpagina plaatste was van Amerikaanse makelij. De NASA, het Amerikaanse ruimtevaartagenschap, slaagde waar zijn Europese tegenhanger ESA jammerlijk faalde: in het succesvol laten landen van een Marsverkenner op de rode planeet. De Beagle-2, van Brits ontwerp, heeft na landing niets van zich laten horen. De Amerikaanse Spirit landde naar behoren, ging aan het werk en seinde puntgave foto's over van van een gebied dicht bij de Marsevenaar. De druiven zullen zuur zijn voor de European Space Agency, in het bijzonder voor het Britse Beagle-team. Anderzijds: de Britten zijn gewend aan spectaculaire mislukkingen met ontdekkingsreizen. En helemaal afgeschreven is de Beagle – genoemd naar het schip waarmee Darwin rond 1835 wetenschappelijk de wereld afstruinde – nog niet. Theoretisch is er een kansje dat het 32 kilo zware apparaat alsnog van zich laat horen. Het moederstation van de Beagle, de Mars Express, is hoogstwaarschijnlijk netjes in een baan om Mars gekomen, zoals was voorzien. Na enkele koerscorrecties zal van daaruit geologisch en meteorologisch onderzoek worden gedaan. Van een totale mislukking van de missie is dus allerminst sprake, al was het voor de ESA en de Britten een mooie opsteker geweest als zìj beelden vanaf Mars hadden kunnen doorzenden. Het is voor het eerst dat `Europa' Mars exploreert, met dank aan Rusland dat voor de lancering van de Mars Express een draagraket ter beschikking stelde.

Voorkeur Beeldende Kunst

Fischli & Weiss

Gestapelde pallets, emmers met verf, plastic kinderlaarsjes, een gettoblaster, vieze koffiebekers, willekeurig neergezette sokkels. Hier wordt aan een volgende expositie gewerkt. Denk je, maar die sigarettenpeuken in hun asbak zijn wel erg stijf van vorm. Alles, tot en met het afval, is nauwkeurig nagemaakt door de Zwitserse kunstenaars Peter Fischli (1952) en David Weiss (1946). In de drie zalen van museum Boijmans Van Beuningen maakten Fischli en Weiss drie grote installaties.

En verder

Johan Barthold Jongkind tot 18 jan in het Haags Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41. Di-zo 11-17u; Martin Kippenberger tot 1 febr Van Abbemuseum, Bilderdijklaan 10, Eindhoven. Di-zo 11-17u;

100 jaar Dolf Henkes t/m 1 febr in Museum Boijmans van Beuningen, Chabot Museum, Het Schielandshuis, Maritiem Museum, Rotterdam;

Niek Kemps, Cross eyes t/m 17 jan Centrum Beeldende Kunst, Voorstraat 180, Dordrecht. Wo t/m za 12-17u;

Jacob Maris (1837-1899) t/m 8 febr in het Teylers Museum, Spaarne 16, Haarlem. Di-za 10-17u, zo 12-17u.

Federico Patellani

De foto-journalist Federico Patellani (1911-'77) fotografeerde na de Tweede Wereldoorlog de eerste miss-verkiezingen in Italië en in de beroemde Italiaanse filmstudio's van Cinecittà in Rome sterren als Sofia Loren en Gina Lollobrigida. In zijn zwart-wit foto's geeft Patellani een beeld van schoonheid en glamour in het Italië van de jaren '50. Het Nederlands Fotomuseum toont onder de titel De mooiste dat ben jij een overzicht van zijn foto's.

Foto's Federico Patellani t/m 15 febr in het Nederlands Fotomuseum, Witte de Withstraat 63, R'dam. Di t/m zo 11-17u.

Egytische Kunst

De fraai bewerkte kop van opperarchitect Amenhotep is een van mooiste stukken op de expositie in het Rijksmuseum van Oudheden, waar 214 voorwerpen te zien zijn uit het Myers Museum in het Engelse Eton College. De meeste voorwerpen zijn zo klein dat er soms een vergrootglas aan te pas moet komen om het vakmanschap van de kunstenaars te bewonderen. Ze zijn gemaakt over een periode van bijna 4.000 jaar, de oudste dateren van 3500 v.Chr.

De kleine meesterwerken van Egypte t/m 29 febr Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, Leiden. Di-vr 10-17u, za-zo 12-17u.

Shinkichi Tajiri

De eerste verdieping van Museum Het Valkhof in Nijmegen heeft een glazen achterwand van zo'n vijftig meter. Daar staan schouder aan schouder, tegen een achtergrond van bomen, zevenenveertig grillige, bizarre figuren. Het zijn Ronins. Dolende samoerai-krijgers van de Amerikaans-Japanse kunstenaar Shinkichi Tajiri (1923), die al sinds de vroege jaren vijftig nauwe contacten onderhield met de Nederlandse kunststromingen en in 1956 Amsterdam als woonplaats koos. Taijiri heeft tal van uiteenlopende invloeden ondergaan, die zijn werk bepalen. Na de oorlog volgde hij in Parijs lessen bij onder meer Fernand Léger en Zadkine. Taijiri vond meteen zijn stijl. Hij ontwierp kleine, lichtvoetige beeldjes van ijzerdraad en gips, het waren de voorboden voor de latere Ronins. Als Amerikaan was Taijiri gefascineerd door snelheid; als kind van Japanse oorsprong kende hij de traditionele Japanse verhalen. Over sex en de daarbij noodzakelijke afbeeldingen deed Tajiri nooit geheimzinnig. De tentoonstelling tgv Tajiri's 80ste verjaardag toont aspecten van zijn gehele oeuvre. De titel Snelheid, erotiek en geweld vat inhoudelijk zijn werk samen; naar uiterlijk zou je daar nog elegantie, kracht en bruutheid aan kunnen toevoegen. Befaamd is hij geworden met de schier eindeloze reeks Knots (Knopen) die over de hele wereld staan. Eén van de allermooiste beelden is Krijger (1949). In glanzend brons staat hij voor ons, een lans en een schild boven zijn hoofd. Maar zijn lichaam is open. Juist in het midden zweeft een ronde vorm tussen ragfijne bronsdraden, misschien is het wel een hart. Daar is de krijger het meest kwetstbaar.

Shinkichi Tajiri: snelheid, erotiek en geweld t/m 4 april in Museum Het Valkhof, Kelfkensbosweg, Nijmegen. Di t/m vr 10-17u; za zo 12-17u.

Nieuw onderzoek ramp `Enschede'

De rijksrecherche gaat onderzoek doen naar het functioneren van het Tolteam, het rechercheteam dat de vuurwerkramp in Enschede heeft onderzocht. Daartoe heeft minister Donner (Justitie) besloten. Het afgelopen half jaar heeft de afdeling interne zaken van het politiekorps Gelderland-Midden onderzocht of leden van het Tolteam zich schuldig hebben gemaakt aan strafbare feiten en plichtsverzuim. Twee rechercheurs van het Tolteam hebben eerder scherpe kritiek geuit op de werkwijze van het rechercheteam. De voorlopige uitkomsten van het interne politieonderzoek hebben bij korpsbeheerder Mans zo veel vragen opgeroepen dat hij minister Donner heeft ingeschakeld. Mans en het landelijk parket van het openbaar ministerie willen geen toelichting geven. Korpschef Deelman van de politie Twente had een jaar geleden om een rijksrechercheonderzoek gevraagd. Het openbaar ministerie in Almelo wees dit verzoek destijds af en adviseerde de politie een intern onderzoek in te stellen. De twee dissidente rechercheurs van het Tolteam hebben onder ede bij het gerechtshof in Arnhem verklaard dat collega-rechercheurs slordig zijn omgesprongen met bewijsmateriaal en dat andere onderzoekssporen onvoldoende zijn onderzocht. Advocaat J. Peters van de twee rechercheurs juicht het rijksrechercheonderzoek toe, omdat nu ook de rol van het openbaar ministerie in Almelo kan worden onderzocht. Volgens Peters heeft het OM ,,geen zuivere rol'' gespeeld. Justitie heeft eerder de kritiek van de rechercheurs afgedaan als ,,absurde verzinsels''.