Stabiliteitspact

In zijn gesprek met de president van De Nederlandsche Bank, Nout Wellink, zet Roel Janssen (Opinie & Debat, 27 december) zijn scherp en kritisch volgen van het EMU-avontuur voort. Dat is nuttig, maar hij liet wel een kans voorbijgaan om Wellink nader te ondervragen over diens intrigerende historische parallel (Nederland rond 1800).

Wellink wil met de vergelijking iets illustreren omtrent de huidige ontwikkelingen in Euroland, maar wat eigenlijk? Nederland (de Bataafse Republiek, naar men mag aannemen) kende toen ook een soort stabiliteitspact, dat door Zeeland kennelijk niet gerespecteerd werd, inclusief de weigering om `boete' te betalen. In 1806 werd met de installatie van het Koninkrijk Holland ook een eind gemaakt aan dergelijke budgettaire onevenwichtigheden. Wellink zegt het zo: ,,Toen hebben de Fransen in 1806 's lands financiën gecentraliseerd.'' Het lijkt de moraal van zijn verhaal (zijn historische vergelijking) te zijn, maar deze `moraal' blijft in het luchtledige hangen.

Spreekt Wellink hier een soort wensdroom uit? Een centralisering van alle nationale begrotingen van Euroland zou een ongekende revolutie, een absolute vlucht naar voren, naar een politieke unie zijn. Maar wel een politieke unie die geen federatie is, maar een EU als echte `superstate' waar de Britten steeds mee bang gemaakt worden als het over federal Europe gaat (ach, dat tragische misverstand rond het f-woord!) Het lijkt onwaarschijnlijk dat Wellink deze `moraal' op het oog had, maar welke dan wel?

Kwam deze analyse voort uit een soort onbewust (maar groeiend) besef of vermoeden dat er aan een of andere vorm van centralisering (van onderdelen) der integratie van Euroland niet te ontkomen valt, om Europese anarchie (naar het boek van de Deen Erik Holm met die naam) de pas af te snijden? Wie verviel niet tot enige sombere reflectie na lezing van het artikel van de Roemeense Nausica Marbe over Europa in hetzelfde katern van Opinie & Debat?

Wellicht kan Roel Janssen hier nog eens wat helderheid uitlokken. Misschien kan Nout Wellink dan meteen nog eens uitleggen waar het woordje `groei' voor staat in het pact dat sedert de Eurotop in Amsterdam in 1997 door Frans toedoen `Stabiliteits- en Groeipact' heet, vooral nu groei veel meer dan stabiliteit het probleem is.