Ik geef om Nederland. Dus ik ben kritisch... ...al mag een buitenlander dat hier niet zijn

Wie niet in Nederland geboren is, blijft altijd een buitenlander die zijn mond moet houden over toenemend racisme, onderwijsbezuinigingen of de koningin. Dan wordt er gezegd: ,,Ga maar terug naar je eigen land.''

Ik ben in Frankrijk geboren. Ik was 19 toen ik in Nederland kwam wonen. Dat was in 1977. Ik heb de Nederlandse nationaliteit. Ik heb twee Nederlandse kinderen. Ik heb een huis in Amsterdam. Ik werk in Nederland. Ik betaal belasting. Ik stem in Nederland.

Ik wist niet veel van Nederland toen ik hier kwam wonen. Behalve een paar clichés – molens, kaas, klompen en hoeren achter ramen – was er het beeld van een tolerant land met een zeer goed sociaal stelsel (een beeld dat nog steeds leeft bij mijn Franse vrienden). Het is ook het beeld dat ik in de eerste tijd van mijn verblijf dacht te zien: je kon op een terras je joint draaien of met je homoseksuele vriend zoenen, de politie was je beste kameraad en er waren bijstandsuitkeringen waar mensen van leven konden, zonder luxe maar ook zonder zichtbaar schuldgevoel.

Ik heb Nederlands geleerd en jarenlang heb ik mij Nederlands gevoeld. Trots toen ik mijn Franse vrienden hoorde vertellen hoe moeilijk het was om aan goede stuff te komen. Trots te kunnen zeggen dat de bijstandsuitkering hier allang bestond toen de RMI (het equivalent daarvan) in 1981 in Frankrijk werd ingevoerd. Trots toen ik vertelde dat ik thuis wilde bevallen en dat Nederland het land was met de laagste perinatale sterfte. Trots ook te kunnen zeggen dat in Nederland het staatshoofd (de koningin) geen macht had, in tegenstelling tot de president in Frankrijk, en dat de democratie in Nederland dus beter was dan in Frankrijk (informatie die ik toen van een autochtoon kreeg en waarom zou ik daaraan twijfelen?) enz. enz.

In de loop der jaren is er in Nederland veel veranderd. Of heb ik vanaf het begin niet goed gekeken?

Het begrip tolerantie leek steeds meer gelijk te worden aan onverschilligheid (zolang je maar in je eigen zuil (achter je raam?) blijft!).

Het sociale stelsel is allang niet meer het beste van Europa (en het is zonder protest zo ver gekomen door het wonderbaarlijke poldermodel).

Alles draait alleen maar om geld, ook in het onderwijs, de wetenschappelijke wereld en in de kunsten.

Ik begreep dat de koningin (die niet gekozen wordt) een belangrijke rol speelt bij de formaties en dat de minister-president haar iedere week opzoekt zonder dat men kan weten wat daar besproken wordt.

Politieke partijen zeggen niet van tevoren met wie ze een coalitie willen vormen, zodat er meestal weinig overblijft van verkiezingsbeloften en de partijen dus nauwelijks op die beloften kunnen worden aangesproken (zie nu D66).

De C van CDA staat wel voor Christen. (Een autochtone vriend had mij verteld dat het allang niet meer zo was). Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de reactie van staatssecretaris Ross-Van Dorp op het advies van de Gezondheidsraad. Meer prenataal onderzoek betekent waarschijnlijk meer abortussen en mevrouw Ross-Van Dorp lijkt gevoelig te zijn voor de mening van Rome. (Scheiding van kerk en staat is bovendien niet letterlijk terug te vinden in de Nederlandse grondwet).

Het begrip zwarte school heeft zijn intrede gedaan en ik leek de enige die dat choquerend vond (en nog vind).

Het woord politiek correct is een scheldwoord geworden. Is politiek incorrect dan de norm geworden?

Ik heb 15 jaar geleden artikel 23 van de grondwet (vrijheid van onderwijs) ontdekt. Volgens mij heeft dit artikel geleid tot een systeem dat tegenstrijdig is aan het begrip gelijke kansen.

De verdeling van het middelbaar onderwijs in vmbo (vroeger vbo-mavo) en havo-vwo is een sociaal-economische (en nu ook etnisch geworden) verdeling en weinig autochtonen (rechts of links) lijken daar wat aan te willen veranderen.

Alle hervormingen in het onderwijs die ik sinds 15 jaar meegemaakt heb, gingen gepaard met bezuinigingsmaatregelen.

De minister van Onderwijs vindt de segregatie normaal en is niet van plan daar wat aan te doen.

Nederland is nu het land in Europa met de hoogste perinatale sterfte en ook het enige land dat geen prenataal onderzoek wil betalen voor vrouwen onder de 36 jaar.

De minister van Justitie zegt in een interview voor Amnesty International dat de straffen voor allochtonen anders zouden moeten zijn dan de straffen voor autochtonen. (Tegen deze frontale aanval op een pijler van de rechtsstaat heb ik tot nu toe nauwelijks enig protest vernomen.)

In de krant (NRC Handelsblad) staan sinds twee jaar steeds meer stukken die ik naar hun toon ronduit racistisch vind.

Sommige van mijn (hoogopgeleide) kennissen gebruiken de termen kutmarokkanen en achterlijke cultuur alsof het de normaalste woorden zijn. Als ik ze daarop aanspreek en zeg dat ik die termen gevaarlijk vind, wordt er gezegd dat ik het zeker goed vind dat ze Sinterklaas aanvallen en word ik voor politiek correct uitgescholden.

En er is meer.

Ondanks een volgens mij geslaagde integratie wordt al 26 jaar van mij verwacht dat ik mij verantwoord voor wat er in Frankrijk gebeurt. Voor het drugsbeleid van meneer Chirac (op wie ik nooit heb gestemd), voor het stemgedrag van de Fransen als ze op Le Pen stemmen (dat was genieten in Nederland!), voor de overname van KLM door Air France, voor de schending van het Stabiliteitspact, voor de arrogantie van Frankrijk enz. enz.. Soms trap ik erin. Bovendien word ik al jaren geconfronteerd met de onzin die regelmatig in de Nederlandse kranten over Frankrijk geschreven wordt. Soms raak ik daardoor geïrriteerd en krijg zin om te antwoorden. Meestal doe ik dat niet. Soms doen anderen het wel, zoals twee maanden geleden de Franse ambassadrice.

Gelukkig ben ik dan nog in Frankrijk geboren. Hoe zou het voelen als ik bijvoorbeeld in Marokko geboren was en mij moest verantwoorden voor de ellende van de hele wereld en voor het ondankbare gedrag van in Nederland geboren en ontspoorde jongeren uit het laagste sociaal-economisch milieu? Hoe zou het voelen regelmatig in de krant te lezen dat de cultuur waar ik vandaan kom achterlijk is en om voor kutmarokkaan te worden uitgescholden?

Aan de andere kant mag ik, als allochtoon, geen kritiek hebben op wat er in Nederland gebeurt. Ik geef toe, ik heb wel eens de term `Nederlanders' en zelfs `jullie' gebruikt tijdens gesprekken. Het waren meestal gesprekken over onderwijs en politiek, onderwerpen waarin ik in die twee landen het meest thuis ben en waarin ik Nederland en Frankrijk met elkaar vergeleek. Voor het gebruik van de termen Nederlanders en jullie heb ik achteraf een paar keer excuses aangeboden. Maar sinds bijna twee jaar let ik goed op mijn woorden en doe ik dat niet meer. Wel is het zo dat wanneer ik kritiek heb op iets wat er in Nederland gebeurt, de meest voorkomende reactie is: ,,Het is ook zo (of het is erger) in Frankrijk.'' Einde discussie. Denkt men soms dat als het inderdaad `ook zo' (of erger) is in Frankrijk, ik mij daar niet druk om maak?

Ook wordt mij regelmatig gevraagd waarom ik in Nederland woon als ik zo kritisch ben. Als ik antwoord dat ik hier mijn kinderen, mijn werk en de meeste van mijn vrienden heb, lijkt dat vaak niet genoeg te zijn. Er is zelfs tegen mij gezegd dat ik dan maar terug moest ,,naar mijn eigen land''.

Ik leg dan wel eens uit dat wanneer ik niet om Nederland zou geven, ik onverschillig zou zijn, dus niet kritisch. Soms zeg ik ook: ,,Tja, je hebt gelijk, ik moet misschien terug naar Frankrijk, want daar is het inderdaad niet beter, maar in het Zuiden schijnt de zon.''

Soms vraag ik me af wat er zou gebeuren als ik zou antwoorden: ,,Nederland is een mooi land, jammer dat er Nederlanders wonen'' of als ik het woord ,,kutnederlanders'' zou gebruiken. Maar afgezien van het feit dat ik te (politiek) correct ben om zulke dingen te zeggen, moet ik op mijn woorden letten, want ik ben allochtoon en zal het blijven.

Oproep aan lezers met een niet-Nederlandse achtergrond:

Stuur uw ervaringen naar: ervaringen@nrc.nl