Een proeftuin van vernuftigheid

Vandaag opent in Amsterdam een huis van de toekomst zijn deuren. Maar het Belgische concept is meer dan een vermakelijke en vernuftige proeftuin van nieuwe producten.

De associatie is onvermijdelijk. Als de woorden `huis van de toekomst' vallen, denkt iedereen aan Chriet Titulaer. ,,Helaas'', zegt René Schaap, de 36-jarige directeur van de organisatie Living Tomorrow. ,,Titulaer liet technologische hoogstandjes zien die ver in de toekomst lagen. Driekwart van wat hier is te zien, is snel op de markt te brengen.'' Schaap gebruikt daarom bij voorkeur de woorden `huis van morgen', maar realiseert zich dat de herinnering aan Titulaer niet snel uit het Nederlands collectieve geheugen is te wissen.

Vandaag opent Living Tomorrow, gevestigd in een futuristisch gebouw dat lijkt op een skischoen en dat gelegen is bij de Amsterdam Arena, zijn deuren voor het publiek. Voor een entreeprijs van 11,50 euro kunnen belangstellenden kennis nemen van het experiment. Althans, in de weekeinden en schoolvakanties. De rest van de tijd is het gebouw, ontworpen door de architect Ben van Berkel – onder meer bekend van de Rotterdamse Erasmus brug – het exclusieve domein van het bedrijfsleven. Met name voedingsconcern Unilever, computerfabrikant HP, elektronicaconcern Philips en automatiseerder Logica CMG gebruiken Living Tomorrow als proeftuin voor nieuwe concepten. ,,Eigenlijk doen zij hier research and development'', zegt Schaap.

Wie in het gebouw rondloopt komt bijvoorbeeld een zilvergekleurde wasmachine tegen die de gebruiker met een elektronische stem vertelt dat in de trommel een rode sok is aangetroffen tussen de witte was. Als deze er uit is gevist, selecteert het apparaat automatisch de juiste wastemperatuur en de benodigde wasmiddelen. De wasmachine is van Bosch, de vijf verschillende wasmiddelen in het apparaat hebben de vorm van cartridges (zoals inktpatronen bij een printer) die afhankelijk van de wasbeurt worden afgetapt. Ze zijn ontwikkeld door Robijn, een merk van Unilever. De software is afkomstig van Logica CMG en in de kleding zitten kleine, goedkope chips genaaid die afkomstig zijn van een klein bedrijf uit Boskoop, Rfid-net. Dit is wat Living Tomorrow beoogd, zegt directeur Schaap: bedrijven koppelen die tezamen een innovatief product ontwikkelen.

Maar bij een alliantie creëren blijft het niet. De producenten willen weten wat bezoekers nu vinden van deze wasmachine. Met andere woorden: wat is de kans op succes bij lancering op de markt? Om daar enig inzicht in te krijgen is een ingenieus informatiesysteem opgezet. De belangstellenden worden in groepjes rondgeleid door een persoon met een dubbelfunctie: als gids en als registrator. De uitlatingen van bezoekers worden na de rondleiding door de gids direct een computer ingevoerd – daarvoor is in het gebouw de `gidsenkamer' ingericht. Ook krijgen de bezoekers na afloop circa tien vragen voorgelegd waarop ze elektronisch ja of nee moeten antwoorden. Periodiek maakt Living Tomorrow hiervan rapporten die naar de veertig deelnemende bedrijven gaan. De organisatie verwacht 200.000 bezoekers per jaar. Daar zijn betrouwbare statistische gegevens uit te destilleren.

Living Tomorrow springt in het gat dat ligt tussen een beurs waar fabrikanten nieuwe producten showen en het testen van dat product bij een specifieke groep mensen geselecteerd door een onderzoeksbureau. ,,Wij creëren voor fabrikanten een omgeving waarin het nieuwe concept goed tot uiting komt'', zegt Schaap. ,,We willen consumenten bewust maken van wat deze concepten betekent voor hun leven. Dat voorkomt bezwaren van gebruikers die op een beurs rondlopen en zeggen: ja, ik ga niet breken in mijn huis voor dit apparaat.''

Schaap geeft toe dat hij daarmee impliceert dat veel innovaties die te zien zijn, zoals een bad gemaakt van zacht materiaal en een zogeheten delivery box waar boodschappendiensten hun waar kunnen zetten, alleen geschikt zijn bij nieuwbouw. Om die reden is een de Amsterdamse woningstichting Rochedale ook deelnemer in het project.

Er zijn ook opvallende afwezigen in Amsterdam. De lijst van deelnemers bevat geen telecombedrijf, toch een technologie van de toekomst. Telfort, bevestigt een woordvoerder van het bedrijf, was aanvankelijk partner maar trok zich terug vanwege `organisatorische veranderingen'. Met KPN is gepraat, maar die zagen het naar verluidt niet zitten. Ook energiebedrijven als Shell of Nuon schitteren door afwezigheid, net zoals financiële dienstverleners ABN Amro en ING. ,,Die bedrijven zeggen innovatie hoog in het vaandel te hebben staan, maar dat viel ons tegen'', zegt Schaap.

Sowieso geeft Living Tomorrow niet uitsluitend een blik op de nabije toekomst. In de keuken van het pand staat een Philips Senseo-koffieapparaat te prijken, één van de grootste succesnummers van het afgelopen jaar. En ook Unilever kon het niet nalaten om een oud succes van stal te halen: een klein automaatje waaruit cup-a-soup is te krijgen.